Archief

Maand: mei 2016
Augustus

Augustus

Adrian Goldsworthy schreef een boek over keizer Augustus van het Romeinse Rijk. Het boek geeft een goed inzicht in de lotgevallen van het Romeinse Rijk onder aanvoering van Augustus. Augustus is een boeiend figuur. Hij veroverde macht helaas met teveel geweld wat in zijn tijd gebruikelijk was. Toch kon hij behoedzaam handelen. Hij was soms voorzichtig en zocht de overleg structuur. Daarin was hij wijs.Soms onthield hij zich van geweld en koos voor politieke manoeuvres. Hij was niet wraakzuchtig maar zocht naar vreedzame uitwegen. Tijdens zijn keizerschap heerste er betrekkelijke vrede in zijn rijk dat zich van Spanje/Duitsland uitstrekte tot Perzië. Hij bestuurde de Romeinse legioenen op voorbeeldige wijze en beloonde de soldaten. Hij had geen overdadige levensstijl. Hij wist ook soberheid te betrachten. Shakespeare schreef geen toneelstuk over hem. Er was te weinig tragedie in zijn leven. Augustus bewaakte zijn Rijk goed. Hij investeerde veel tijd in reizen. Tot hoge leeftijd hield hij dat vol. Augustus bracht het tot imperator Caesar Augustus Divi Filius. Maar hij ging niet naast zijn schoenen lopen en kende bescheidenheid.Horatius schreef: Godheid op aarde zal Augustus zijn als hij de vijand Britten en Perzen heeft onderworpen. Suetonius schreef: Haast u langzaam, beter een voorzichtige dan een overmoedige veldheer en goed genoeg is vlug genoeg.

Tientallen jaren na de dood van Augustus in 14 jaar na Christus schreef Lucas over de geboorte van Jezus tijdens het keizerschap van Augustus. Jezus is de Redder van de wereld die Vrede brengt. Jezus heeft Augustus vergaand overtroffen. Hij is de Heer van de wereld. Enige eeuwen later sluiten Romeinse keizers zich bij het geloof in Jezus aan.

Over God onze vader | Jan Muis

Over God onze vader | Jan Muis

De hoogleraar Jan Muis schreef een boek over God Onze Vader. Het is een omvangrijk boek met veel diepgang maar soms is het vermoeiend lezen. Muis kan pagina’s oreren zonder te boeien. Het wordt dan saai. Maar toch houdt hij vol om God tot een goed einde te brengen. Soms mis ik node de inbreng van geleerden als Wim Drees, Joop de Jong en Breukelman. We maken een wandeling door het boek en staan stil bij punten van belang.

Muis wil het geloof verwoorden in termen van een hedendaagse werkelijkheidsopvatting, waarin de resultaten van de moderne wetenschap zijn verdisconteerd. Daarom mis ik zo Joop de Jong en Wim Drees. Muis is van mening dat christelijk spreken over God onlosmakelijk verbonden is met het geloof in Jezus Christus. Deze verenging tot Christus is nadelig voor de dialoog met de grote godsdiensten als Islam, Hindoeïsme en Boeddhisme. Zijn boek munt niet uit in een hartelijke dialoog met de Islam.

Volgens Muis komt de eigen aard van het christelijk spreken over God in het bidden van het Onze Vader helder aan het licht. Muis citeert van Ruler als het gaat om onze bestemming die niet een terugkeer naar het begin is maar maar naar het einde van de geschiedenis: de komst van het koninkrijk van God en zijn gerechtigheid.

In de naams woorden Vader, Naam, Koning en Schepper is het christelijk spreken over God samengevat. De term Vader duidt op een persoonlijke relatie. De Vader wordt verbonden met zorgzaamheid en barmhartigheid. Voor bijbels besef wordt de Naam gebruikt als wisselbegrip voor de persoon die deze naam draagt Persoon en zijn eigennaam vormen een onverbrekelijke eenheid. De Naam luidt: ”Ik zal bij je zijn”.  Jezus is koning, hij heerst, regeert met God. Koning is een politieke functie, een koning regeert over andere mensen in een koninkrijk. De koning spreekt recht en ziet om naar de armen. God wil de machten van de chaos overwinnen. In tegenstelling met van Ruler speelt God niet met de chaos. Dat vind ik jammer. Psalm 104 bespreekt het spel van God met Leviathan. Dat is niet naar de zin van Muis. Wij vragen God om ons dagelijks brood God schept dwz Hij schenkt leven. Alles is geschapen om in vreugde voor Gods aangezicht te bestaan en te delen in zijn liefde. Deze wereld is niet noodzakelijk maar contingent. De wereld, de mensen, ik zelf, wij hadden er ook niet kunnen zijn. Het wezen van God die zich aan ons openbaart in zijn heilshandelen in Jezus Christus, is liefde Johannes zegt dat God liefde is. Liefde van God wordt genoemd als het diepste motief voor de verkiezing van Israël en de bevrijding uit de slavernij in Egypte. Deze liefde is een vrije keuze van God en berust niet op een bijzondere waarde of verdienste van Israël. God is niet alleen altijd anders maar is totaal anders dan al het andere. Heiligheid van God kan omschreven worden als ontoegankelijke, onschendbare en onveranderlijke zuiverheid en schoonheid die God zelf eigen is, die hem onderscheidt van alle dingen buiten hem en die in de wereld uitstraalt als zijn heerlijkheid. Gods eeuwigheid is zijn leven in een oneindig en onvergankelijk heden met verschillende momenten, maar zonder verleden en toekomst.

Paulus | Karen Amstrong

Paulus | Karen Amstrong

Voor zover we weten heeft Paulus zijn werk gedaan in Antiochie, Klein-Azië, Griekenland, Rome. Daarover berichten Lucas(Handelingen) en Paulus in zijn brieven. Er wordt slechts zijdelings gemeld dat Paulus Arabië bezocht en Clemens meldt dat Paulus Spanje bezocht. Paulus bezocht waarschijnlijk het koninkrijk Nabatea. Er was een aanzienlijke joodse gemeenschap en Paulus bezocht de synagogen. Arabieren stamden af van Ismael. Jesaja en Jeremia berichten dat het volk van Nabatea tot de volken zouden behoren die Jahweh in Jeruzalem zouden erkennen. Paulus leerde daar waarschijnlijk zijn beroep van tentenmaker. Bovendien raakte hij geïnteresseerd in Abraham en Hagar (de moeder van Ismael).

Paulus komt na Arabië terecht in Antiochie, waar de volgelingen van Jezus voor het eerst christenen worden genoemd.

Voor Paulus zijn Jezus dood en verrijzenis de wereldoverstijgende gebeurtenissen die de loop van de geschiedenis en het lot van alle volkeren hadden veranderd. In zijn brief aan de Galaten meldt Paulus dat de messias zich zelf heeft overgegeven voor onze zonden om ons te bevrijden uit deze door het kwaad beheerste wereld. Paulus is ervan overtuigd dat in Abraham alle volken van de aarde worden gezegend. Volgens Paulus zijn er geen joden en Grieken meer, geen slaven en vrijen, geen mannen of vrouwen maar allen zijn een in Christus Jezus. In sommige delen van het Romeinse Rijk werd de keizer vereerd. Keizer Augustus werd gezien als Redder die Vrede bracht. In Filippi werd de keizer vereerd. Paulus haalt in zijn brief aan de Filippenzen de christushymne aan waarin Jezus ontlerdiging en daarop volgende verheffing worden beschreven. DE keizer was gelijk aan God maar Jezus klampt zich daaraan niet vast. Hij aanvaard het Romeins kruis en wordt door God opgenomen in zijn hemelrijk. DE gemeente is een hemelse kolonie. De gemeente heeft het burgerrecht in de hemel. Paulus benadrukt de kenosis. Acht de ander belangrijker dan jezelf. Heb de belangen van anderen voor ogen. Jezus is kurios (Heer), zoon van God en Redder. Paulus maakt de Korinthiers duidelijk dat de gemeente het Lichaam van Christus is.

De vrijheid van de grens | Paul Scheffer

De vrijheid van de grens | Paul Scheffer

Niet altijd ben ik een fan van Paul Scheffer. Zijn visie op de stad is mij te negatief. Maar goed: hij heeft ons weer verrast met een studie over de grenzen.

Scheffer memoreert Max Weber. Hij maakte onderscheid tussen overtuigingsethiek en verantwoordelijkheidsethiek. Volgens Weber is er bijna geen diepere tegenstelling denkbaar tussen iemand die handelt volgens het overtuigingethische maxime, dat religieus geformuleerd wordt: ”Doe wat je moet doen en laat de gevolgen aan God over” en iemand die handelt volgens het verantwoordelijkheidsethische maxime dat je moet instaan voor de voorzienbare gevolgen van je handelen.

Scheffer citeert Stephan Sanders die zegt: de asielzoekers die we nu binnen onze grenzen krijgen vertegenwoordigen niet in de eerste plaats menselijk kapitaal maar allereerst veel menselijke ellende.

De huidige vluchtelingencrisis gaat ons in de komende jaren veel geld kosten.

Wat we volgens Scheffer nodig hebben is een verantwoordelijkheidsethiek die nadenkt over de voorzienbare gevolgen van een onbegrensde opvang van asielzoekers, met een reële inschatting van de maatschappelijke kosten fricties die de komst van vele nieuwkomers met zich meebrengt.

Europa moet het bewustzijn van de Europese eenheid in stand houden maar tegelijkertijd de veelvormigheid van Europese tradities en stijlen levend houden. De nationale staten worden geen deelstaten van een federatie maar blijven hun eigen rol spelen. We maken niet de sprong achteruit naar de nationale staat maar ook niet de grote sprong vooruit naar een federale staat.

Onze rol in het westen van Europa wordt bescheidener China, India en Brazilië worden hoofdrolspelers.

Het kernprobleem van de Europese integratie is: kunnen we ons Europa als macht in de wereld voorstellen binnen de grenzen van een democratische rechtsorde. Turkije moet als seculiere staat deel uitmaken van Europese Unie.