Archief
Maand: december 2016

Fascisme

Fascisme

Populisme wordt soms gelijk gesteld aan fascisme.Dat is begrijpelijk maar toch onwaar.Het fascisme dat we leerden kennen bij Mussolini en Hitler laat zich niet zo gemakkelijk herhalen. Desalniettemin kan niet ontkend worden dat het populisme kanten kent die zorgwekkend zijn.Populisme drijft in demokratisch vaarwater. Demokratie houdt in dat diverse stromingen met elkaar besturen. Diversiteit houdt in dat getracht wordt gedachtengoed van diverse groeperingen te verenigen. Demokratie betekent dat mensen en groepen moeten leren communiceren. Dat valt niet mee maar is wel noodzakelijk Populisten vertonen de neiging tot onverdraagzaamheid. Mensen worden niet altijd als gelijken bejegend. Genadeloos verzet tegen moslims, migranten etc. baart zorgen. Discussie met moslims en bestudering van migratie is noodzakelijk. Maar je kunt deze mensen niet wegdenken. Angst is altijd een slechte raadgever. We zoeken uit waarom zoveel Afrikanen naar Europa willen, we diskusseren met de Islam over hun relatie met andere religies. Mensen zijn gelijk van waarde. Het kan niet zo zijn dat eigen volk alleen van waarde is. Uiteraard mag ieder hechten aan zijn groepskomaf. Maar de wereld is zoveel groter dan mijn groep en volk. We zijn geroepen het menszijn in gemeenschappelijkheid te beleven. We kunnen ons niet tegen elkaar afzetten. Natuurlijk heeft elke groep belangen maar deze kunnen niet behartigd worden door geen ruimte te geven aan anderen. Anderen willen en doen ook mee. Het eerst eigen volk riekt naar fascisme. Dan wordt er patriottisch gedacht, er wordt geschreeuwd in motto’s en slogans vervullen de ruimte. Laat je niet leiden door angst voor de ander. Jouw behoefte aan veiligheid grenst aan die van de ander. Demokratie houdt in dat je elkaars rechten eerbiedigt. Het gevaar van populisme is dat demokratie ondermijnd wordt. Natuurlijk kennen we allen de neiging ons te verzetten tegen wat vreemd is. Maar het is een uitdaging het vreemde te leren begrijpen en doorgronden. Populisten hechten aan hun leiders. Deze hebben vaak teveel macht en menen te moeten gaan denken voor het volk. De leiders moeten vooral krachtig en veelzeggend zijn. De macht van de leider moet worden beperkt. Er wordt in gemeenschappelijkheid bestuurd. Leiders kunnen zich vergissen. Ze moeten vast niet op onverbiddelijke trouw rekenen. Gevoel en verstand moeten samengaan. Populisten zullen rekening moeten houden met andersdenkenden en andersgelovigen. Populisten vragen om vrijheid die ze anderen vaak niet gunnen. Belangrijk is om kunstenaars, intellektuelen, romanschrijvers, zangers en filosofen te verstaan en ruimte te geven. Het is niet gepast groepen en mensen apart te zetten. Er zal meer geïnvesteerd moeten worden in landen die nu geplaagd worden door korruptie en armoede. Partijen die dat niet doen zullen zich uiteindelijk zelf uitschakelen. Je bent in deze wereld met anderen naar wie je moet leren luisteren. Uiteraard mag je anderen uitdagen en tot de orde roepen. Demokratie vraagt echter om respect voor elkaar. Partijen als Leefbaar en PVV hebben niet mijn hart gestolen. Maar toch ben ik geroepen hen te verstaan en als nodig tot de orde te roepen. Populisme moet ontdaan worden van elementen die rieken naar fascisme. Leef je in in de lotgevallen van migranten, probeer de Islam te verstaan. Leer van Israël dat de Palestijnen dooddrukt.

Geen geweld

Geen geweld

Geen geweld’;  n.a.v. Deuteronomium 25:17-18

Er is de gedachte dat het geloof in de ene God onverdraagzaamheid met zich meebrengt. Er is geen plaats voor andere goden. Vandaar dat religies als jodendom, christendom en Islam aan het godsgeloof geweld verbinden. We willen met elkaar onderzoeken of dit waar of onwaar is.  Israël roept Jahwe die zich openbaarde aan Mozes in de brandende braamstruik en Zijn Naam bekend maakte  (Ik zal er voor u zijn) uit tot EL. Hij wordt de enige God die andere goden niet accepteert. Er breekt strijd los tussen Israël en andere volken. In een bepaalde tijd is Israël verwikkeld in strijd met andere volken die hun eigen goden hebben. Jahwe verdraagt geen andere goden. Ons is de strijd met Baal bekend. Deze populaire landbouwgod was ook geliefd in Israël. Elia raakt in gevecht met Baal. Elia proklameert Jahwe als enige God. We kennen het verhaal van Elia op de Karmel. Baal verliest het van Jahwe. Deze ontsteekt het vuur in het altaar. De Baalpriesters zijn niet in staat hun god het zelfde te laten doen. Er is een strijd op leven en dood tussen Jahwe en Baal. Geweld blijft niet uit. Elia doodt 400 Baalpriesters. Een gewelddadigheid van hier tot ginter. Onze schriftlezing vertelt over de Amelekieten.  Zij moeten worden uitgewist uit de geschiedenis. De bevolkingsgroep die er het slechtst vanaf komt. WAAROM? Israël was in de woestijn uitgeput en verhongerd. De Amelekieten vallen van achteren aan.  In de achterhoede bevinden zich de zwaksten. Voor Jahwe is dit onverteerbaar. Amelek wordt uitgeroeid. Bijbel en Koran kennen hun heilige oorlogen. In de discussie met de Islam wordt vaak gesuggereerd dat de Koran gewelddadiger is. De bijbel wint het echter in de gewelddadigheid. De uniciteit van God duldt geen andere goden. Jahwe hoedt over Israël. Psalm 137 is een van de gewelddadigste psalmen. Een joodse balling lijdt onder de ballingschap. Hij wordt wraakzuchtig en hoopt dat God de kinderen van Babel op de rotsen zal verpletteren. Houdt het daarmee op? Niet ontkend kan worden dat Jahwe gedurende een bepaalde tijd zich ontpopte als God van Israël en slaags raakt met andere volken en goden. Maar toch zit er ontwikkeling in Gods handelen. In de loop van de geschiedenis raakt God ook geïnteresseerd in andere volken en goden. Jahwe doet recht aan weerlozen en wezen, aan verdrukten en zwakken. Hij is de redder van armen. God bevrijdt ook andere volken. Amos leert ons dat God niet alleen Israël redt maar ook de Filistijnen, Ethiopers. Andere volken ontsnappen niet aan Gods aandacht. Israël moet zich niets verbeelden. God zelf zegt: niet door geweld maar door Mijn Geest. De stamgod wordt universele god die Schepper en Bevrijder is. De Perzische koning Cyrus krijgt zelfs messiaanse trekken. God is van de hele aarde. Deze universele God leren we kennen in Jezus. Wie kwaad doet en jou op de rechter wang slaat wordt geconfronteerd met iemand die de linkerwang toekeert. Heb je vijanden lief!! Een Ethiopier, de minister van financiën passeert. Hij leest uit Jesaja 53 maar kan de tekst niet begrijpen. Als een schaap dat naar de slacht wordt geleid. De lijdende knecht des Heren die vernederd wordt en aan wie geen recht wordt gedaan, dat is Jezus die aan het kruis sterft. De God van Jezus zweert het geweld af. Jammer dat in de geschiedenis de lijdende knecht des Heren is vergeten.  Christenen hebben in de VS Indianen verdelgd die zij beschouwden als Amelekieten. Men beriep zich weer op de stamgod. Helaas zijn er christenen, joden en moslims die het geweld niet schuwen. Dat is heel verdrietig. Dat scheidt de geloven in de ene God die er is voor alle volken. Denk aan Amos en Jesaja. Wij geloven niet langer in geweld en zullen ernaar streven om met onze vijanden in gesprek te geraken. Deze tijd is vol van het geweld in Mosoel. Onverkwikkelijk en onverteerbaar. God wil mensen redden die oorlogen maken en aanslagen plegen. We doen niet langer mee met geweld en vertrouwen ons toe aan God die alle volken verenigt.