Archief van
Auteur: Hans Visser

De strijd om God | Karen Armstrong

De strijd om God | Karen Armstrong

Alle wereldgodsdiensten leren dat spiritualiteit niets wordt als zij niet uitloopt op daadwerkelijke compassie.

De nadruk op het persoonlijk geloof zou er toe bijdragen dat de waarheid steeds subjectiever werd; een kenmerk van de moderne westerse mentaliteit tot de doop van het kapitalistische arbeidsethos. Calvijn droeg bij tot de doop van het opkomende kapitalistische arbeidsethos door arbeid een heilige roeping te noemen.

De moslims ervoeren de moderne wereld als een vreemde macht die hun land binnendrong en die nauw verbonden was met de kolonisatie en de buitenlandse overheersing.

Het Chassidisme was een echt conservatieve hervormingsbeweging. Zijn spiritualiteit was mythisch van aard.  Deze was gebaseerd op de vonken van het goddelijke licht die tijdens oercatastrofe in de materie gevangen waren geraakt. Een vonk van het goddelijke was in absoluut alles te vinden. Er was geen plaats waar God niet was. God was altijd aanwezig en beschikbaar en kon worden ervaren terwijl de chassidiem bezig waren met eten, drinken vrijen of zakendoen. De chassidiem ervoeren een heilige aanwezigheid in alles. Hij die de Thora bestudeert communiceert met God, want God en Thora zijn een.

Er is en leegte in de kern van de moderne cultuur. Pascal schrok vol angst terug voor de leegte van de kosmos. Descartes had het menselijk wezen beschouwd als de enige levende bewoner van een trage wereld. Hobbes had zich voorgesteld dat God terug trad uit de wereld en Nietsche had verklaard dat God dood was. De mensheid was haar richting kwijt en raasde af op een eindeloos niets.

Auschwitz | Laurence Rees

Auschwitz | Laurence Rees

Laurence Rees schreef een boek over Auschwitz.
Himmler was een doorslaggevend figuur in het doden van joden. Hij had aandeel in alle vernietigingskampen van Auschwitz, Sobibor en Treblinka. Hij bedacht de moord door koolmonoxide uit zogenaamde douchekoppen. In de kleinere kampen werden 1,7 miljoen mensen vermoord. Oekraïense bewakers waren berucht om hun wreedheid. In Treblinka werden 312.500 mensen vermoord. In Auschwitz was dokter Josef Mengele berucht.Hij is ooit gepakt en wist te ontkomen nar Zuid Amerika. Ook Eichmann was berucht. Hij ontkwam maar Zuid Amerika en werd aangehouden door Israël. Hij onderging het doodvonnis in Israël. Uit de gaskamers werden stemmen gehoord van mensen die God God riepen.Naast de joden werden de Zigeuners slachtoffer.Een half miljoen van hen werd vermoord. De meerderheid van de moordenaars is niet gestrafd. DE meeste gevangenen zijn nooit schadeloos gesteld voor het leed dat zij ondergingen.

Ik zal de wereld nooit meer zien | Ahmet Altan

Ik zal de wereld nooit meer zien | Ahmet Altan

Wie de plek had gemaakt moet bewust gewild hebben dat de mensen die daar opgesloten werden hun gezicht zouden verliezen. Hij moet gedacht hebben dat de weerstand van de mensen die in dat gebouw zware ondervragingen ondergingen sneller zou breken wanneer ze hun gezicht verloren. Wanneer hij het niet over het dorp had las hij de Koran of hij bad of hij mompelde alsof hij in zich zelf praatte: ik kan geen namen noemen, dat kan ik niemand aandoen. Het was plots komen te overlijden. Ik leefde maar het leven was dood. Terwijl ik dacht dat ik zou sterven en het leven door zou gaan, was het leven gestorven en was ik achtergebleven. Ik moest leren blazen in het leven te creëren, moest ik creëren met mijn eigen adem.

De auteur belandt levenslang in de gevangenis. Vreselijk voor hem Ahmet Altan. Nu leren we ook Erdohan kennen van wie we eens dachten dat hij de goede weg bewandelde. Hij raakte de weg kwijt. We hunkeren naar zijn einde.

Eindstation Auschwitz | Eddy de Wind

Eindstation Auschwitz | Eddy de Wind

Wat je wel ziet is de vlam, die eeuwige vlam uit de schoorsteen van het crematorium. Dag en nacht dat vuur. Altijd het bewustzijn dat daar mensen branden. Mensen als jij, met hersenen en een hart, dat het bloed voortpompt door een eindeloos net van bloedvaatkanalen, levend tot in het uiterste vezeltje, tot in het nietigste celletje. Gods wonderlijke schepping.

Simpelweg Einstein | Rüdiger Vaas

Simpelweg Einstein | Rüdiger Vaas

Rüdiger Vaas schreef Simpelweg EINSTEIN. De relativiteitstheorie is zowel door astronomische metingen als experimenten op aarde glansrijk bevestigd. Einstein heeft baanbrekend werk verricht in de microwereld. Hij bewees dat materie is opgebouwd uit megakleine deeltjes: atomen. Hij ontdekt ook dat licht bestaat uit kwantums, minuscule hoeveelheden energie en dus geen continuum is. Hij was een van de grondleggers van de kwantumtheorie. Dit is de kern van de kwantumtheorie. Zijn eenheid is die van de werking, dus energie vermenigvuldigd met tijd. Einstein is van een ding overtuigd: “God dobbelt niet”. Einstein gaf lucht aan zijn onbehagen over het toeval en de zuiver statistische beschrijving in de nieuwe kwantumtheorie. God dobbelt niet De bijbel is een verzameling eerbare maar niettemin primitieve door en door kinderlijke legenden.

Snoecks 2020

Snoecks 2020

Snoecks viel dit jaar tegen. Er waren geen gedachten die mij aanspraken. Het is aan mij voorbij gegaan. Volgende keer beter.

Johan van Oldenbarnevelt | Jan Niessen

Johan van Oldenbarnevelt | Jan Niessen

Het gaat om een fraai boek van Jan Niessen over een belangrijk historisch persoon uit onze geschiedenis, die op jammerlijke wijze door onthoofding om het leven kwam. Hij was medeoprichter van de Verenigde Oost-Indische Compagnie(VOC). Alle steden met kapitaalkrachtige reders moesten op gelijke basis mee kunnen doen en delen in de winst. Ze kochten aandelen in deze onderneming die verhandeld konden worden. DE VOC kreeg een monopolie op de handel op Azie. De compagnie was meer dan alleen een handelsonderneming. Zij mocht verdragen sluiten namens Staten-Generaal. Zij bouwde forten langs de handelsroute, gebruikten geweld en spraken recht. In gevangenschap leest hij de psalmen. Maar hij wil niet schuld bekennen. De contra remonstranten olv Maurits hebben de overhand.

De essentie van Arendt

De essentie van Arendt

In westerse democratieën zien we extreem rechtse partijen inspelen op de lethargie en onvrede van een- groter wordende groep niet- stemmers.  De kern van her betoog van Heidegger is dat de mens een wezen is dat antwoordt op het zijn, de betekenisvolle wijze van zijn van alles en iedereen. Voor Arendt betekent de zorg voor de wereld van de mens nu juist dat hij de wereld met anderen deelt en daarom zijn handelen altijd afstemt op dat van de anderen. De dingen krijgen pas een waarde wanneer ze op de markt worden geruild. De ruilwaarde of markt waarde verandert wanneer er iets verandert in de verhouding van het ene artikel tot het ander. Of de mens zich in de metropool van de toekomst zal thuis voelen zal grotendeels van de makende mens afhangen. De mens is geboren om een begin te maken en te handelen. Elk mens wordt geboren voor een nieuw begin. Een daad krijgt pas betekenis door het gesproken woord waarmee we anderen uitleggen wat te doen en nog zullen doen. Politiek maken is pogen om met de opmaat van een plan of een strategie een bepaald doel te bereiken. Mensen als Mandela en Tutu beseften dat vergeving het enige alternatief was voor een lange periode van gewelddadige wraak jegens de onderdrukker. Wat de mensen bij introspectie gemeen hebben is niet de wereld maar de structuur van hun bewustzijn. Volgens Augustinus kan onze ziel een doel uitkiezen en zo over het gedrag van de mens beslissen. Mensen willen de wereld begrijpen om zich er thuis te kunnen voelen. De politieke crisissen van de 20e eeuw hebben een totaal echec van onze moraal teweeg gebracht.

Brieven aan God | Paul van Vliet

Brieven aan God | Paul van Vliet

Een fraai boek in het slot van je leven. Ze zeggen dat God in de mens zit of sterker nog: God dat ben je zelf. Ik zie u God in dit stadium van mijn leven vooral in het mysterie van het mooiste, het beste, het diepste. Daar ben ik naar op zoek. Ik vind u in de liefde, in adembenemende kunst, in de onschuld van een kind, in eerbied voor het onbegrijpelijke. Voor God is iedere formulering of omschrijving per definitie gebrekkig en ontoereikend. We moeten afscheid nemen van alles wat vertrouwd is. In de vrijgekomen ruimte zal ik U uiteindelijk tegenkomen.

Opnieuw beginnen

Opnieuw beginnen

Het is nu bijna een jaar geleden dat we stopten met de website. We gaan weer opnieuw beginnen.
We hebben veel materiaal klaar liggen. We gaan er dus tegen aan. De mens is gebonden aan zijn of haar medemens. Het leven betekent niets zonder jou. We hopen op vernieuwd leesplezier. Het ga u allen goed.

Hans Visser

Rosanne Hertzberger | Het grote niets

Rosanne Hertzberger | Het grote niets

Bij mindfulnessonderzoek zijn eigenlijk alle risicofactoren voor slecht onderzoek aanwezig: een onderwerp met een enorm placeboeffect, een heleboel slecht gecontroleerde studies, een hoog hypegehalte, een mindfulnessindustrie waarvan inkomsten en geloofwaardigheid zwaar leunen op positieve resultaten. Het is een recept voor mislukkingen.

Mindfulnessonderzoek leunt niet alleen zwaar op de sociale psychologie maar ook op de neurowetenschappen. Mij wordt weleens naar mijn geloof gevraagd. Ik vind dat een impertinente vraag. Het betreft hier een intieme vraag. Dat is geen zaak voor het grote publiek. Dat houd ik graag voor mijzelf en mijn geliefden.

Wij bidden niet, wij meten. Kennis is alles. Mindfullness past naadloos in het allesbeheersende individualisme. Mindfullness wil onze stress oplossen. Mindfullness vult de leegte die religie achterlaat.

De ogen van Rembrandt | Simon Schama

De ogen van Rembrandt | Simon Schama

Ter gelegenheid van 350 jaar Rembrandt hebben Cristina Vaudo en ik in Brielle in de kunstgalerie op Voorstraat 12 een Rembrandt voorstelling gegeven. Zelf was ik verkleed als Rembrandt. Tezamen met Cristina Vaudo voerden we het Leven van Rembrandt op. We haddenn ons beiden verdiept in het leven deze grote schilder. Ik las ondermeer het boek van Simon Schama over de Ogen van Rembrandt. Dit dikke boek vertelt ons over Rubens en bovenal Rembrandt. Het boek van Schama is grondig en uitvoerig. Het hielp mij om me te verplaatsen in het leven van Rembrandt. Een kind van zijn tijd. Hij maakte de tekorten mee: al die vreselijke ziekten als de pest, het voortijdig overlijden van echtgenoten en kinderen. Rembrandt was grondig op de hoogte van de bijbel. In zijn geloofsleven was hij rijkelijk non conformistisch. Ik heb veel geleerd van Schama. Cristina en ik konden het leven van Rembrandt vertolken. De deelnemers hadden de opdracht mij te schilderen. Er was forse belangstelling. Ik heb van deze dag genoten.

De meeste profeten beginnen in de woestijn

De meeste profeten beginnen in de woestijn

De meeste profeten beginnen in de woestijn ;
Levenslessen die ik heb onthouden | Pieter Winsemius
Wat een ander kan, kan ik ook.

Als je geld uitleent aan familie of vrienden beschouw het dan als afgeschreven.

Macht maakt lui en stimuleert arrogantie. De combinatie vormt een giftig mengsel.

Het belangrijkste is rugdekking.

Uit de diepten van de hel | Marcel Hulspas

Uit de diepten van de hel | Marcel Hulspas

De profeet Mohammed noemde in navolging van joodse en christelijke religie God de Barmhartige. De barmhartige God verbindt islam, jodendom en christendom.

Het boek is uitvoerig over de kerkgeschiedenis en het ontstaan van de Islam. Het boek is zeer breedvoerig. Meestal wordt de periode tot 400 grondig beschreven. De periode van 400 tot 800 krijgt minder aandacht. Het verloop van christendom en Islam in deze periode is niet altijd opwekkend. De breedvoerigheid van de auteur is soms hartverwarmend.

Het christemdom komt matig uit de verf door de eindeloze onderlinge strijd.

Michelle Obama

Michelle Obama

Michelle Obama schreef haar levensverhaal. Ontroerend en interessant. Dit boek kwam ik door. Het boek van Hillary Clinton liet ik toch liggen. Obama heeft samen met zijn vrouw iets moois neergezet. Het was een voorbeeldig presidentschap. Beiden hebben er wat moois van gemaakt. Wat ik onverteerbaar vind is dat zij zijn opgevolgd door de Trumps. Vreselijk. Ik begrijp de Amerikanen niet die dit soort situaties accepteren. In elk geval heb ik van haar boek genoten.

Rauter | Theo Gerritse

Rauter | Theo Gerritse

Theo Gerritse maakte een levenswerk van RAUTER die in de Tweede Wereldoorlog als SS Generaal optrad in Nederland. Het boek geeft een goed inzicht in leven en werk van deze man. Hij is terecht ter dood veroordeeld. In zijn privéleven en gezinsleven was hij voorbeeldig. Als SS generaal volgde hij de orders van Himmler.

Rauter was zijn vuist in Nederland. Rauter was een antisemiet. Hij maakte vele joden slachtoffer. Het is niet een leven waarvan je blij wordt. Geweld was een integraal onderdeel van zijn leven. Aan het eind van de oorlog werd een aanslag op hem gepleegd. Deze overleefde hij.

Robbert Dijkgraaf

Robbert Dijkgraaf

Robbert Dijkgraaf | Het isgelijkteken

Verbeelding is de kracht die succesvolle wetenschappers voortdrijft. Volgens Einstein is verbeelding belangrijker dan kennis. Wellington die Napoleon versloeg zei: zowel in de oorlog als in het leven moet je uitzoeken wat je nog niet weet, op basis van wat je wel weet. Schoonheid zit in het oog van de toeschouwer en de schoonheid van de wereld en van de geest zit binnen onszelf. De natuurwetenschappen zoeken de wetten die God heeft uitgekozen. De wiskunde zoekt de wetten waaraan zelfs God zich heeft te houden. Het ontdekken van zwaartekrachtsgolven uit het allereerste begin van het heelal, een fractie van een seconde na de oerknal maakt duidelijk dat het heelal niet bang is voor explosieve groei. Volgens Neumann is het toeval een noodzakelijk ingrediënt in iedere winnende spelstrategie.

Waar ligt de oorsprong van religie? Hoe en wanneer is het idee van een opperwezen ontstaan. Het antwoord ligt helaas verhuld in de mist van de prehistorie. Religieuze praktijken zijn waarschijnlijk zo oud als de menselijke beschaving, ontstaan ver voor de komst van schrift en artefacten. Goden zijn mysterieus en ondoorgrondelijk voor ons stervelingen, net zoals velen van onze medemensen.

Ook het hier en nu krijgt een diepere lading. Kunst is een gesublimeerde vorm van werkelijkheid. Literatuur is echter dan echt. Er schuilt zelfs een kunstenaar in ons leven.. Ons brein is een fabriek van metaforen en associaties. Het centrale inzicht is de kennis dat de natuur bestaat uit bouwstenen. Materie kan uiteengerafeld worden tot een klein aantal losse onderdelen. Verbeelding laat ons dromen over wat er voorbij de horizon ligt.

Jefta

Jefta

We keren terug naar de geschiedenis van Israël in de tijd van de Richteren zo omstreeks 1100 voor Christus. Er is een permanent conflict tussen God en Israël. Israël loopt de afgoden aan. De stammen van Israël en andere stammen aan de Oostzijde van de Jordaan strijden met elkaar. Er waren nog geen koningen in Israël. We kennen alleen de door God aangewezen Richteren.
We maken kennis met JEFTA. Israël verkiest Baal en Astarte boven de God van Abraham en Jacob. God is boos en bestraft Israël met Filistijnen en Ammonieten. Israel bekent schuld maar God heeft er schoon genoeg van. Israël wilde straf niet accepteren. Israël doet afstand van de afgoden. God komt op zijn besluit terug. JEFTA wordt als Richter aanvaard. De levensgeschiedenis van JEFA is ingewikkeld. Hij is zoon van een hoer. Daardoor is hij uit de familie gestoten. Hij is gevlucht naar Tob. Maar hij wordt teruggehaald. JEFTA heeft nochtans kwaliteiten. Hij wordt door God gesteund. De situatie van Israël is benauwend. De meeste stadjes kennen nog geen versterkte muren. God heeft er genoeg van. Kennelijk is er een grens aan Gods genade. Maar Israël betert haar handelen. Gods genade vlamt weer op. Het volk komt tot inkeer. God blijkt niet alleen maar wraakzuchtig. JEFTA wordt door God aangesteld als Richter. Deze zoon van een hoer is een outcast geworden. Maar God prefereert soms de outcasts. JEFTA kan goed onderhandelen en voert de manschappen aan. JEFTA is een wat onbekende richter. Hij beschikt ook over diplomatieke gaven..JEFTA betekent dat God de moederschoot opent. De Geest van God daalt op JEFTA neer. JEFTA verslaat de Ammonieten en brengt de rust terug in Israël. JEFTA heeft een dochter. Van zij gezinssituatie weten we niks. Jefta doet een gelofte. Zo’n gelofte is een soort verzekeringspolis. JEFTA zegt toe dat bij een overwinning hetgene hem tegemoet komt uit zijn huis zal worden geofferd aan God. Zo’n gelofte moeten we verstaan binnen het kader van de Heilige Oorlogen. Mensenoffers waren nog bekend in die dagen. De gelofte van JEFTA is te gewaagd. Het blijkt namelijk dat zijn dochter hem tegemoet komt vanuit het huis. Zij heeft de gelofte geaccepteerd. De komende dood van zijn dochter maakt een einde aan zijn gezinsleven. JEFTA ’s dochter komt hem tegemoet met tamboerijnen en reidansen. Ze accepteert de gelofte die JEFTA deed. JEFTA’s dochter vraagt of zij met haar vriendinnen enige tijd mag doorbrengen. Gedurende 2 maanden viert zij nu met haar vriendinnen het maagdschap. Aan het slot van de 2 maanden brengt JEFTA zijn dochter als brandoffer. Vreselijk. JEFTA’s dochter is een sterke persoon. Ze speelt een gewichtige rol in de geschiedenis van de vrouw. In de middeleeuwen is het verhaal van JEFTA’s dochter gekoppeld aan het celibaat. Zij zou de weg geopend hebben van het celibaat. Het is echter verstandig het verhaal te verstaan in haar context.
Het is een verhaal uit de oude geschiedenis van Israël. Na de dood van zijn dochter leidt JEFTA nog de burgeroorlog met de Ephranieten. Zij voelden zich gepasseerd. Na de overwinning valt het doek over het leven van JEFTA. In de geschiedenis is veel gespeculeerd over de dochter van JEFTA. Zo heeft men een verbinding gemaakt tussen het offer van Jezus en het offer van JEFTA’s dochter. We moeten respect hebben voor het verhaal in de historische context. Het gaat om een Richter die door God geleid wordt. Hij doodt zijn dochter volgens een gelofte die door haar geaccepteerd wordt. Zij ondergaat gewillig het offer. Zij is een voorbeeld van een gelovige. Ze blijft haar vader trouw.
Laten we niet vergeten dat het verhaal dateert uit de tijd van mensenoffers. God blijft Israël trouw. Hij volhardt in zijn liefde voor mensen. JEFTA heeft daarop gerekend. Gods genade is spannend. Genade wint het van wraakzucht. Dat is ook de boodschap van het NT. Jezus wordt het slachtoffer van wraak en haat. Hij wordt vermoord. Maar God doet hem opstaan. Het huidige Midden-Oosten is nog altijd vol gewelddadigheid. Het is droevig hoe het er voorstaat. Maar moedeloos worden we niet. God is de God van JEFTA en Israël. Hij is de God van Christus. Hij is de God van de profeet Mohammed. Die God is en blijft BARMHARTIG. Zijn barmhartigheid wint het in de geschiedenis.

Grand Hotel Europa | Ilja Leonard Pfeijffer

Grand Hotel Europa | Ilja Leonard Pfeijffer

Deze roman is zeer de moeite waard. De roman bevat een forse hoeveelheid informatie. Leerzaam dus. Soms wel eens teveel verhalen. Over sommige mensen zoals de Afrikaanse butler zou ik meer hebben willen horen. De relatie met Clio blijft toch ondoorgrondelijk. Soms denk je dat de relatie over is. Maar de relatie gaat niet kopje onder. Inhoudelijk is het boek de moeite waard. Hopelijk kan Ilja met zijn boek een prijs binnenhalen. Ik leerde hem kennen in een VPRO documentaire over Genua. Hij was toen nog onbekend voor mij. Boeiende ontmoetingen, reisverslagen, aandacht voor de Italiaanse kunstgeschiedenis, spannende momenten wisselen elkaar af. Ik kies een paar momenten uit het boek. Moslims zijn lieden van het boek. Zij verschillen niet van Christenen. De Europese ideeëngeschiedenis is een tango van meer dan twee millennia die dikwijls meer weg had van een worsteling, van het geloof in een exclusieve, geopenbaarde waarheid met het geloof in de capaciteiten van de mens om de waarheid met rede te achterhalen. Geloof en rede gaan samen en sluiten elkaar niet uit. Een vrouw in crisis staart naar de lege staalblauwe hemel, waar geen god bleek te wonen. Hier is de rede doorslaggevend. Geloof respecteert de hemel. Als iets cultuur is dan is dat het: een collectief geheugen van alle verhalen die definiëren wie wij zijn en wat het betekent dat wij mensen zijn. Op de dag dat wij ophouden elkaar verhalen te vertellen verkruimelt empathie met medemensen, stort het samenwerkingsverband in dat wij samenleving noemen en zijn wij als personages in een postapocalyoptische dystope overgelverd aan elkaars overlevingsinstinct en aan de vraag of the producer om commerciële redenen ondanks alles een ongeloofwaardig happy end wil forceren. Ilja maakt het de lezer niet altijd gemakkelijk om alles te kunnen verstaan en doorgronden. De auteur spoort de lezer aan het nadenken niet te staken. Zijn boek vertoont meer diepgang. De auteur is volkomen eigentijds. Hij gaat de harde problemen niet uit de weg. Neem bv het migrantenprobleem. De auteur verdiept zich in de problemen van onze tijd en confronteert zijn lezer met soms adembenemende gezichtspunten.

Deel 1 Het pensioen

Deel 1 Het pensioen

Het 77e levensjaar nader ik. We zijn thans 12 jaar met pensioen. Het werkzame leven vond ik boeiender dan het pensioen. Toch heb ik geprobeerd er iets van te maken. Zo heb ik tot afgelopen najaar met plezier de lessen filosofie bij de NAS geleid. We speelden nog Sinterklaas. De eetclub in de Pauluskerk heb ik beëindigd. Het was welletjes. Ook aan de bijeenkomsten van de sociokratiewerkgroep maakte ik een eind. Ik heb het vele jaren volgehouden maar kon er slecht tegen dat alleraardigste personen vertrokken. De SOS ging uiteindelijk falliet. We hebben het werk tbv de Somaliërs afgebouwd. We begonnen met trouwe leden van wie er te veel doodgingen. Met behulp van Arjan Verwey hield ik het nog een tijdje vol. Na 12 jaar heb ik de restanten van het werkzame leven voltooid. Mijn gezondheid bleef mij plagen: de knieën, het hart (gebrekkiger pompwerking) en de suiker. De kwalen werden niet erger maar brachten wel vermoeidheid met zich mee. Ik kon nog wel volhouden met de tekorten (de vreselijke plastabletten, periodieke incontinentie, penis is vaak met vakantie) maar erg leuk zijn de kwalen niet. Het preken neemt af..ik heb geen auto meer. Zo af en toe wordt er nog wel gepreekt. Ik vind dat erg fijn. Een aantal mensen bezoek ik nog met regelmaat. Ook onder hen vielen sommigen door de dood uit. Je eigen kwetsbaarheid neemt toe (moeheid,valpartijen). Met de familie kan ik redelijk goed contact onderhouden. We togen met regelmaat naar Brielle waar we te gast zijn bij Cris. Ons leeftijdsverschil is door de kwetsbaarheid van het bestaan meer problematisch geworden. Valpartijen achtervolgen mij. Ik kan nauwelijks opstaan. Dat maakt het bestaan moeilijker. Vorige week viel ik door rukwinden van mijn fiets. Voor het CS van Rotterdam, bijna 15 mensen hielpen mij op te staan. Gelukkig heb ik het gewenste reisprogramma voltooid. De laatste reizen naar Alaska en Vuurland werden tezamen met Theo gemaakt. In het geloof heb ik volhard. Dankzij de club Atomium (ging in 2018 ten onder) heb ik mee veel verdiept in de mogelijkheden en grenzen van het geloof. God die we uiteindelijk vonden in ons diepste zelf bleek de God te zijn die het immense heelal gemaakt heeft. God doet zich ontdekken en blijft gesprekspartner in het bestaan. Ik bid nog altijd. De kerk is op afstand geraakt. Mijn opvolger in de Pauluskerk begeerde geen contact met mij. Dat heeft geleid tot verwijdering van de kerk. Na 12 jaar pensioen maak ik me n u op voor de volgende 12 jaar. De dood zal meer aan de horizon komen. Ik ben niet levensmoe maar het bestaan wordt niet gemakkelijker. Contact met Indonesië onderhoud ik door maandelijks te bellen met mijn collega Hase Ruagadi. Hij nu 83 jaar. In mijn gebed gedenk ik immer de kerk van Centraal Sulawesi. Dat was de dierbaarste periode uit mijn leven. Ook daar zijn velen reeds overleden. In mijn gebeden zwerf ik nog door de landstreken en bergen van Sulawesi. Ik gedenk met vreugde mijn werkzaamheden in Rotterdam. De Pauluskerk is een icoon geworden. Ik koester veel dankbaarheid aan God voor deze geschonken tijd van 28 jaar in Rotterdam. Bij goed weer zit ik op mijn balkon en geniet van de vergezichten, de HEF, de Willemsbrug en Erasmusbrug, het Noordereiland, de schepen op de Maas. In het bestaan overheerst de rust. Het is eindelijk sabbath geworden in mijn bestaan. We kunnen nog boeken en tijdschriften lezen, TV kijken en het bestaan overdenken (wordt vervolgd).

In memoriam Wilma Plakkee

In memoriam Wilma Plakkee

Het is bijna 40 jaar geleden dat ik Wilma leerde kennen. Ze was lid van de Junkiebond o.l.v. Niko Adriaans. Ze was een aktief lid en solidariseerde zich met haar lotgenoten. Wilma was op haar manier zeer ondernemend. Toen Niko en ik het eethuis in de kelder van de Pauluskerk begonnen speelde Wilma een belangrijke rol. Zij was medeverantwoordelijk voor de gang van zaken in het eethuis. Wilma was zeer trouw en heeft ons nooit meer verlaten. Op gezette tijden belde ze mij om me van belangrijke zaken op de hoogte brengen. Ze was nog sterk in gezondheid, Bertus speelde een belangrijke rol in haar leven. Helaas kwam hij een aantal jaren geleden te overlijden. Een intens verdriet voor Wilma. Tijdens de akties van de bond was zij altijd present en aktief. Je kon op haar rekenen. Wilma had ook een ondoorgrondelijke kant. Ze wilde nooit spreken over zaken die haar dwars zaten en pijn deden. Ik heb dat gerespekteerd. Zij die dat niet deden botsten op een betonnen muur. Wilma heeft de kerk nooit verlaten. In latere jaren kwam zij zelfs in dienst van de kosterij. Dat heeft zij vele jaren gedaan.Tenslotte ging ze nog naar de Niko Adriaansstichting. Ik maakte Wilma nog mee in de gespreksgroep Filosofie. Het laatste jaar begon zij te tobben en uiteindelijk is ze overleden. Iemand als Wilma zul je niet vlot vergeten. Je kon op haar rekenen. Natuurlijk had Wilma ook haar zwakke kanten. Maar ze was in staat dat ook weer te corrigeren. Ze hield mij op de hoogte. Haar huisvesting was aanvankelijk belabberd. Ik herinner me nog een onderkomen in Kralingen. Later kon ze met Bertus beter wonen. Ze was zeer solidair met de druggebruiker. Ze begreep hun leven en kon dat ook goed uitleggen. Ik vond het leuk dat zij vanuit de oude Junkiebond overstapte naar de kerk. Bij akties en demonstraties kon je volop rekenen op Wilma. Ze stelde wederzijds respekt op prijs. Haar dood is een pijnlijk gebeuren. Een van de laatste leden van de Junkiebond is niet meer. Het stemt ons tot verdriet. Haar schoonmoeder is vorig jaar overleden. Wilma werd altijd op handen gedragen. Ik herinner me nog de tijd dat Wilma en Bertus het gebruik niet konden laten. Ik ontwaarde hen achter een boom voor de kerk en moest hen betrappen. Ze kenden mijn opvattingen over legalisering van gebruik. Wat ik in Wilma waardeerde was haar inzet, trouw, medelevendheid maar ook durf. In de loop van de jaren verrichte Wilma ook vertrouwelijke aktiviteiten voor de artsen en hulpverleners. Wilma kon zaken goed geheim houden. Ze is er niet meer. We denken met dankbvaarheid aan haar terug en blijven haar dank verschuldigd voor wat ze heeft gedaan. Ze overleefde Niko maar ze heeft het vuur van de Junkiebond uit 1980 brandende gehouden. Dat God zich over haar ontferme is mijn bede in dit ogenblik.

Hans Visser

Jim Wallis

Jim Wallis

Jim Wallis; Evangelisch criticus van Donald Trump
Bewerkt door Anne Kooi en Herman Noordegraaf

Volgens Hebr 11:13 zijn gelovigen vreemdelingen en bijwoners. Er wordt opgekomen voor de armen, omgezien naar mensen in kwetsbare situaties zoals illegale immigranten, bestrijding van racisme etc.
Mattheus 25:31 e.v. is beslissend. Jezus roept ons weg uit de consumptiemaatschappij. We dienen om te zien naar de armen. Amerikaanse presidenten trachten de waarheid te verdraaien. Hang naar geld is een bron van kwaad. Wallis was tegenstander van de Vietnamese oorlog. The United States of America was established as a white society founded upon the genocide of another race and then the enslavement of yet other. De lijdende knecht des Heren uit Jesaja 52 en 53 is norm. In Christus zijn joden en grieken, mannen en vrouwen, slaven en vrijen een. De afgodendienst van de vrije markt is de verering van het gouden kalf. God hoort bij de uittocht uit Egypte. Gelovigen zijn geroepen als stewards van Gods wege voor de medemensen. Een steward is hofmeester, rentmeestwer, zaakgelastigde, loyaal dienaar. Bedreiging van de humaniteit is de ongebreidelde hunkering naar de bevrediging van eigen verlangens. Met het presidentschap van Trump zijn we een weg ingeslagen die levensbedreigend is voor mens en milieu.

De Pest | Michel Ball

De Pest | Michel Ball

Ik wilde me eens verdiepen in de pest, een vreselijke ziekte die in de geschiedenis veel slachtoffers veroorzaakte. Het boekje van Michel Ball viel tegen. De auteur verdiepte zich in notariële akten en beschreef talloze onderwerpen waaronder een hoofdstukje over de pest. De titel van het boek is dus misleidend. Rotterdam kende pesthuizen waar pestlijders afgezonderd en verpleegd werden. We weten dat in de zeventiende eeuw in Leiden meer dan 15000 mensen overleden. In Rotterdam was de Raamstraat berucht. Bij strikte hygiëne kwam pest minder vaak voor. Huizen van pest lijders werden gesloten. Rotterdam kende zorginstellingen die door de kerk werden bestuurd. In het Proveniershuis aan de Schiekade werden lijders aan lepra verpleegd. In 1602 heerste pest in Rotterdam. Velen overleden.

De vorm van vrijheid | Paul Scheffer

De vorm van vrijheid | Paul Scheffer

Ik ben ervan overtuigd geraakt dat een open samenleving alleen binnen grenzen kan gedijen. Het zal hier dan ook niet gaan over de grenzen van de vrijheid maar over de vrijheid van de grens.

Rachman, journalist van de FINANCIAL TIMES concludeert:”Ik denk dat Europa een groot probleem heeft met Afrika en het Midden Oosten. Daar leven heel jonge bevolkingen die in beweging kunnen komen. Dat zal niet worden geaccepteerd in onze samenlevingen maar om hen te stoppen zullen we dingen moeten doen die veel van onze illusies over wie wij zijn zullen verbrijzelen. In Duitsland dacht men dat vluchtelingen een uitkomst zijn voor de tekorten op de arbeidsmarkt. Maar in de praktijk blijkt dat maar weinig vluchtelingen kwalificaties meedragen die bruikbaar zijn voor de Duitse industrie. Er wordt verlies geboekt waarvan we goed doordrongen moeten worden. Om genereus te kunnen blijven hebben we grenzen nodig. Een bovengrens wat betreft de opvang van vluchtelingen is noodzakelijk. Humanitaire verplichting kan alleen duurzaam vorm krijgen in een begrenzing.

Morele eisen moeten in verhouding staan tot mogelijkheden om te handelen. EEN ORTHODOXE MOSLIM KAN TERREUR AFWIJZEN.

40% van de wereldbevolking woont in China, India. 11% woont in Europa.

Scheffer onttrekt zich niet aan de werkelijkheid. Europa speelt een mindere rol. Binnen Europa woedt de strijd tussen populisme en federalisme. Landen als Chins, India, Indonesië en Brazilië maken de dienst uit. De relatie met de VS olv Trump is complicerend. Duidelijk is dat de liberale democratieën in de minderheidspositie geraken. Scheffer is realistisch. Hij tracht vast te houden aan grondwaarden die de basis voor vrijheid zijn.

Mijn kleine oorlog | Rudi Vranckx

Mijn kleine oorlog | Rudi Vranckx

Rudi Vranckx schreef een roman over zijn dertig jaar durende verslaggeverschap in oorlogssituaties. Hij is Belg.

Volgens Rudi hebben de oorlogen van de laatste jaren ons moreel besef aangetast. Het oorlogsrecht ligt mee begraven in het kalifaat, in de massagraven van Mosoel en Raqqa. De enige macht die Rudi zijn hele leven heeft nagestreefd is die naar de vrijheid om te kunnen getuigen. Dat is zijn kleine oorlog, de zoektocht naar zijn moreel kompas. Rudi werkt voorzichtig en weloverwogen. Hij volgt adviezen op. Hij maakt vrienden die hem begeleiden en behoeden. Hij maakt ook de aanslagen in zijn eigen land mee. De oorlog komt nu in de straat waar je woont. Hij raakt teleurgesteld in de militaire en politieke grootmachten. Vooral de verkeerde keuzes van Busch als president in de jaren 2000 tot 2008 zetten kwaad bloed. Oorlog is geen zwart wit gebeuren. Oorlog is totaal zwart. Dat maakt zijn roman tot een getuigenis van waarheid. Oorlogen worden verschrikkelijker.

Nashville verklaring

Nashville verklaring

In de ouderdom van het leven word je soms weer geconfronteerd met problemen waarvan je dacht dat deze voorbij waren: homoseksualiteit en genderproblematiek. In mijn werkzame leven heb ik veel aandacht gegeven aan genoemde problemen. De bijbel is een tijd- en cultuur gebonden boek. Ontwikkelingen gaan op de terreinen van het leven verder. Inzichten en opvattingen veranderen. De tijdgebonden situatie van de bijbel is leerzaam. Pas in de vorige eeuw hebben we meer inzicht gekregen in de problematiek van homoseksualiteit en gender. We hebben daarover meer weet dan in bijbelse tijden. God gaat mee met zijn mensen in de tijd. Je moet God nooit vereenzelvigen met beelden uit andere tijden. Je kunt natuurlijk lijnen doortrekken zodat duidelijker wordt wat wel houdbaar en veranderbaar is. De Nashvilleverklaring, geschreven door fundamentalistische evangelische christenen in de VS sluit discussie uit. Bepaalde opvattingen worden losgemaakt van de tijd en gestopt in een verengd bijbels kader. Seksualiteit is een fenomeen dat doorgaat in de tijd. Uiteraard kun je seksualiteit zien in de lijn van de bijbel: liefde en verantwoordelijkheid zijn dragende kaders. Nashville laat nu mensen in de kou staan: homo’s, transgenders. sadomasochisten, biseksuelen etc. Nu laat men mensen in bijbelse koude staan. Dat is wel het ergste. Men doet God tekort. Hij wordt opgesloten in tijdgebonden teksten.

Lof voor de EX-en

Lof voor de EX-en

Als vader ontmoet je soms de EX-en van je kinderen. Dat is apart en boeiend. Zo ontmoette ik onlangs de EX van een van mijn zonen. Het gaat om een Molukse vrouw die jaren samenleefde met een van mijn zonen. Ik heb het contact met haar bewaard. In Indonesië heb ik nog haar huwelijk ingezegend. Na de scheiding heeft ze een kind gekregen van een kortstondige relatie. Het kind is in inmiddels 10 jaar. Nina heet ze. Voordat ik Nina ontmoet spreek ik met haar moeder. We halen herinneringen op aan vroeger. Maar we staan ook stil in het heden.
Ze heeft een boeiende werkkring bij de belastingdienst. In een relatie tussen politiek en belastingen gelooft ze niet. Zo volgde ze de opmerkingen van politici over een zaak waarover ze had gerapporteerd. Het was heel anders dan zij gerapporteerd had. Maar daar ligt ze niet van wakker. Ze kent goede collegiale verhoudingen. Ze is dol op haar kind.
We bespreken altijd de lotgevallen van haar familie. Zij heeft een levensstijl ontwikkeld die buitengewoon aantrekkelijk is. Ernst en humor wisselen elkaar af. Wel teleurstelling over vroeger maar geen bitterheid. Ze vertelt over de vakanties met haar familie. De hobby’s van haar kind frapperen. Ze houdt van muziek, gitaar, dansen. Ze heeft dezelfde openhartigheid als haar moeder.
We eten met ons drieën boerenkool, gehakt, worst, ijs met vanille pudding met lekker slagroom. Ik sta versteld over de openheid van haar kind. Vrijuit sprekend over alles en nog wat. Heerlijk om naar te luisteren. We zijn weer goed bijgepraat. In de trein overdenk ik dit geslaagde bezoek. Met vreugde denk ik terug aan de EX en haar dochter.

Natuurrampen

Natuurrampen

Het gebied van Palu in Centraal Sulawesi werd getroffen door aardbevingen een tsunami in de baai van Palu. De tsunami hadden we niet verwacht bij Palu. Nu tastte een aardbeving de zeebodem aan zodat een tsunami kon plaats vinden. De kusten van Donggala naar Palu en vandaar naar het Noorden werden getroffen. Ik heb de getroffen gebieden in de jaren zeventig, tachtig, negentig en begin 21 eeuw bezocht. Ik had de tsunami nooit daar verwacht. Het aantal doden loopt op tot enkele duizenden. Huizen, winkels, hotels zijn weggevaagd. Het merendeel van de bewoners zijn moslims. De overigen behoren tot de kerken GPID en GKST. Voor de laatste kerk was ik werkzaam. Op de TV konden we de gevolgen zien. Na de ramp viel het doek. Maar je kunt je voorstellen hoe dit gebied weer opgebouwd moet worden. Ik heb de wegen bereden, de huizen en hotels gezien, winkels bezocht. Zo’n ramp had ik nooit verwacht. In 2011 overnachtte ik nog in een hotel aan de baai. Je weet nooit wat je ervan moet vinden. Natuurrampen hebben hun eigen oorzaken. Altijd vraag je af hoe zou God een dergelijke ramp voorkomen. Ik weet het niet.
Bij aardbevingen gaat het om aardverschuivingen in de diepte. De natuur is verraderlijk. Een land als Indonesië kent vulkanen, bergen, zeeën. Het ziet er altijd prachtig uit. Vele christenen zijn teruggekeerd naar de gebieden waar ze vandaan kwamen zoals Poso en Kolonodale. Hier kun je weinig doen behalve een bedrag overmaken naar de hulporganisaties. Ik weet niet wie er allemaal omgekomen zijn. Natuurrampen zijn ondoorgrondelijk. We kennen de oorzaken en kunnen soms voorzorgmaatregelen nemen. Gods rol in de natuurrampen blijft ook ondoorgrondelijk. De mensen dragen hun eigen verantwoordelijkheid. Er kan voor tsunami’s gewaarschuwd worden zodat mensen kunnen vluchten. Maar in Palu heeft men zich vergist. Met je geloof in God raak je in een moeras. Ik weet het niet meer.

Sjema Israel

Sjema Israel

Een humaan Godsbeeld treffen we aan in de bijbel. Gods kiest voor mensen. Talrijke goden zijn ten onder gegaan. Doch die Ene God bleef van zich spreken. Mozes ontmoette God in de brandende braamstruik. Hij vraagt naar Gods Naam. Die betekent: ik zal er voor u zijn. God is bondgenoot van mensen. God kiest er voor bij de mensen te zijn. God is een humane God. Deze Gods is Bevrijder en Schepper.
God oordeelt dat het scheppingswerk goed is. Zo wil God begrepen worden. Hij doet wat goed is. Natuurlijk de schepping wordt geplaagd door rampen. Maar God blijft omzien naar zijn mensen. God reikt de helpende hand. Ook de vreemdeling is God tot zorg. De humane God ziet om naar de mens in benauwdheid. Hij redt hem daaruit. Niet altijd zoals wij willen. Je lijdt aan Altzheimer. Daarvan kun je niet genezen. De komst van ziekten en rampen is niet tegen te houden. Wat heeft God daarmee te maken. De bijbel sluit daar niet de ogen voor. Het humane van God uit zich in betrokkenheid bij de mens. Een moeder troost haar kind, zo zal God mensen troosten. God spreekt met de mensen. Dat altijd in overeenstemming met wat wij aankunnen en accepteren. God voelt met ons mee. Zo hoopt God dat wij mensen elkaar aanvoelen. God schept niet alleen licht maar ook duisternis. Hij bewerkt heil maat sticht ook onheil. God speelt niet altijd mooi weer. In het donker kan hij ook present zijn. God prefereert het licht maar toch aan duisternis valt niet te ontkomen.
Er verbleven joden in Keulen tijdens  de wereldoorlog. Zij schreven: ik geloof in de zon ook als deze niet schijnt. Ik geloof in liefde ook als ik de liefde niet voel. Ik geloof in God ook als Hij zwijgt. In het getto van Warschau schreef een jood in zijn laatsate dagen een dagboek. Hij verstopte het in een kruikje. Zijn huis wordt beschoten door de Duitsers. Vele makkers van hem komen om het leven. Hij schrijft voordat hij getroffen wordt. Op het moment van zijn sterven besluit hij met de woorden: SJEMA Israel, hoor Israel, De Eeuwige is Een God is uniek, enig in zijn soort. In uw hand leg ik mijn ziel. Hij sterft. Ook in de gaskamers spraken velen het SJEMA uit. God laat ons niet alleen. Alle sterven is rampzalig. De mens is dood. Maar God heeft in het hart van zijn mensen Zijn Wet geschreven. Gods Geest is ons nabij. Vruchten van de Geest zijn: liefde, blijdschap, vrede, lankmoedigheid en goedheid. God spreekt met Adam, Noach en Abraham. Hij beschouwt de mens als gesprekspartner. God discussieert met Abraham over de ondergang van Sodom en Gomorra. In Psalm 8 is de mens bijna goddelijk gemaakt. Het lijkt wel of er vonken van God in ons mensen zijn. Het heil is in Chritus. Het geloof is gave en werk van de Geest. Zonder Jezus Christus en Zijn werk is er geen uitstorting en inwoning van de Geest. De Geest is uit de Vader en de Zoon. In de Logos als person zijn goddelijke en menselijke natuur verenigd. In de Geest ben ik mijzelf. Ik ben bestemd om woonstede van God in de Geest te zijn. De mens moet Israel worden. strijder met God. De Geest wordt menselijk in zijn werk maar de Geest wordt geen mens. De Geest woont bij ons in. De Geest wil volledig menselijke gestalte krijgen. Het wezen van geloof bestaat dan in zelfbeaming, aanvaarding van de wereld, geestdrift voor het zijn. God getuigt tot onze geest maar hij getuigt ook met onze geest. Gods Geest woont bij ons in. De Geest woont ook in volkeren en cultruren. Door de Geest ga ik alle dingen met God mee weten, willen en doen.
In Handelingen 17 zwerft Pauluis door Athene. Hij ontwaart de vele griekse goden. Maar hij stuit ook op een altaar voor de onbekende God. Dat wordt nu het uitgangspunt voor Pauluis prediking op de Areopagus. Deze onbekende God is de God van Israel en Jezus Christus. Deze God woont niet in en tempel en laat zich niet door mensenhanden dienen. In deze God leven, bewegen en zijn wij. Zo ontwaren wij de Enige God. Een beeld valt niet te maken van Hem. We kennen slechts zijn Naam/SJAMA Israel, hoor Israel. God is uniek en enig in zijn soort.