Preek 1 apil afscheidsdienst

Preek 1 apil afscheidsdienst

Samenvatting van het gesproken woord van zondag 1 april, de afscheidsdienst van
Hans Visser over Deuteronomium 34

De Eeuwig Betrouwbare God gunt Mozes een blik op het beloofde land. Dat land zal hij niet mogen betreden. Het gaat hier om de God die zijn naam aan Mozes heeft geopenbaard. De naam die betekende: Ik zal bij u zijn. God is trouw en betrouwbaar. Hij doet wat Hij zegt en Hij wijst de mensen een goede weg ten leven door middel van de thora. Daarin heeft Mozes een belangrijke rol gespeeld. Hij ontving de thora van God om deze te onderwijzen aan het volk Israël. In die thora zijn vier zaken van belang. In de eerste plaats wordt afgoderij, verabsolutering, verslingering, magie en occultisme afgewezen. In de tweede plaats worden moord, wraak, bedrog, roof, exploitatie en uitbuiting afgewezen. In de derde plaats wordt de mens gewaarschuwd voor een chaotisering van relaties tussen ouderen, kinderen en partners. In de vierde plaats is er het sabbatsgebod dat ervoor geldt dat er geen overspannenheid is, geen stress, geen overwerkt zijn en rusteloosheid. Mozes laat op de berg Nebo, vanwaar hij het beloofde land kan waarnemen, alle stammen de revue passeren en hij geeft aandacht aan bepaalde aspecten. Het gevecht van bevrijding. Altijd is Israël druk doende om zich los te maken uit onderdrukking. In de tweede plaats het naleven van de thora. Dat is een manier om een gaaf leven te verkrijgen. Mensen kunnen dan ook veilig wonen onder Gods hoede. Bovendien moet de welvaart gedeeld worden. Het boek Deuteronomium maakt ook duidelijk dat er eigenlijk geen armoede mag zijn. Er wordt recht gedaan aan de weduwe, de wees en de vreemdeling, en God geldt als een vriend van de mensen. Hij helpt en triomfeert over de afgoden. Er is een eindeloze strijd om het volk te redden uit het onheil. Mozes speelt als leider een belangrijke rol in de geschiedenis van het volk Israël. Dat is veel mensen in de loop van de geschiedenis opgevallen. Zo zie je ook dat Mozes in de huidige bestuurskunde een belangrijke rol speelt. De joodse Amerikaan Aaron Wildawsky heeft veel aandacht geschonken aan het leiderschap van Mozes.Wildawsky wil nooit te veel van een overheid verwachten. Hij zegt ook dat het nooit gaat om oplossingen van problemen, maar meer om de successie en volgorde van problemen. Je moet altijd oppassen, want de oplossing van gisteren is altijd het probleem voor morgen. De overheid moet ook niet overal greep op willen krijgen. Mozes vertoont een heel boeiend geheel in zijn leiderschap. Aan de ene kant kan hij zeer dictatoriaal optreden, autocratisch zijn, aan de andere kant is hij ook in breed overleg met zijn eigen broer, met de familie, met de stammen, en vooral met de oudsten, die een hele interessante bestuurslaag vormden. Hij kan ook anarchistisch zijn en een ad hoc-beleid uitvoeren. Aan de andere kant hecht hij aan de gelijkwaardigheid en is hij een primus inter pares. Je zou kunnen zeggen dat Mozes in zichzelf heeft verenigd: de goede herder die omziet naar de schapen, een meedogenloos krijger, een geestelijk leraar, een wetgever, een regelaar. Mozes heeft God van aangezicht tot aangezicht ontmoet. God ging met hem om als een vriend. Wij volgen in deze dienst de exegese van de Targum Pseudo Jonathan. Deze joodse exegese maakt duidelijk dat God uiteindelijk Mozes een afscheidskus geeft voordat hij hem wegleidt om te begraven. God begraaft Mozes zelf. Het is leuk om nog eens na te gaan wat er van Mozes is geworden in de geschiedenis. Zo ontmoetten wij in de vorige eeuw een moderne Mozes: Martin Luther King. Ook hij had vergezichten. Vlak voor zijn dood heeft hij nog gezegd: “Voor mij komt het er niet zoveel meer op aan. Dat vind ik niet erg. Ik ben vanmorgen uit Atlanta vertrokken. Terwijl het vliegtuig startte, zei de piloot via de microfoon: ‘Het spijt ons van het oponthoud, maar we hebben dominee Martin Luther King aan boord en om zeker te zijn moesten we alles controleren.’ Toen kwamen we in Memphis aan en sommigen begonnen zich al af te vragen wat de zieke blanke broeders mij zouden kunnen aandoen. Ik weet niet wat er gaat gebeuren. We hebben enkele moeilijke dagen voor ons, maar voor mij komt het er niet zoveel meer op aan. Ik ben al op de top van de berg geweest en ik vind het niet erg. God heeft mij toegestaan de berg te beklimmen. Ik heb uitgekeken en het beloofde land gezien. Misschien zal ik het niet meer met u binnentrekken, maar ik moet u vanavond zeggen dat wij als volk het beloofde land zullen binnentrekken.” Dat was de droom die Martin Luther King tot het laatst vervulde. Korte tijd daarna werd hij vermoord.

Mozes was ook een bemiddelaar tussen God en de mensen, en de mensen onderling. Hij zocht vrede en recht. Soms wees hij vooruit naar Jezus, in wie de thora vervuld is. Het werk was altijd vol strijd, conflict en gevecht, maar er waren ook vredige perioden. Zo hebben wij getracht, ook in de geest van Mozes, de Pauluskerk tot ontwikkeling te brengen. In de eerste plaats als plek voor meditatie en bezinning. In de tweede plaats als een herberg waar iedereen welkom was. In de derde plaats als een actiecentrum waar we opkwamen voor de belangen van mensen, want we wisten altijd: God kiest voor de minsten. God is een lijdende God, die het lot deelt van mensen. Dat toonde Hij in het leven van Mozes en bovenal in Jezus. In deze lijdenstijd staan we juist stil bij de lijdende God. Het beloofde land staat ons te wachten. Het is de grondslag van hoop en verwachting. Wij zullen nu met elkaar zingen gezang 290. Besluit.

Hans Visser april 2007

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.