Archief van
Auteur: Hans Visser

Sociocratie

Sociocratie

Prof. Dr Gerard Endenburg; De Sociocratische Kringorganisatie

Sociocratie verandert de machtsstructuur. Besluitvorming geschiedt door consent. Het gaat vaak om overmacht.Maar sociocratie stelt daarvoor het argument. We onderscheiden diktatuur. autocratie, democratie en sociocratie.Een van de grondleggers is Prof. Dr. Gerard Endenburg. Hij paste sociocratie toe in zijn bedrijf. Gerard was in de leer bij Kees Boeke. Kees kwam uit kringen van de Quakers. Het gaat om respect voor elkaar. Allen zijn gelijkwaardig. Stilte is de bron.Ze zijn geweldloos. Je leert zowel je eigen belang als dat van an deren te behartigen. Er wordt nooit bij meerderheid van stemmen besloten. In democratie heerst de meerderheid.In sociocratie het argument. Consent betekent: ik heb geen bezwaar. Alles draait om permanente educatie.

We gaan uit van de kringorganisatie. Daar draait alles om leiden, meten en uitvoeren. In de kringorganisatie draait alles om, het en=en principe.

Vragen:
1.wat vind je van consent?
2.wat denk je van het argument
3.wat vind je van de Quakeres?
Het gaat altijd om de sterkste. Het is winnen of verliezen. ER moet harder worden opgetreden. Meer blauw op straat. In sociocratie gaat het niet om de sterkste of geschikste. In sociocratie gaat het om en en en. Met elkaar samen willen we eruit komen. We gaan niet onderhandelen om te winnen te verliezen. Maar alles draait om overleg waarbij het wederzijds op elkaar betrokken zijn voorop staat.Je leeft en je leeft samen. Ik en en wij. De basisregels van sociocratie zijn het consentprincipe, de kringorganisatie, de dubbele koppeling over de kringen in relatie tot elkaar. Je kiest personen met consent.

De fietser probeert evenwicht te behouden. Hij rijdt niet over een rechte lijn maar slingert wat heen en weer om het doel te bereiken. De kring is de plek voor samen. Voor samen zijn afspraken nodig. Het gaat altijd om visie, missie en doel.

Vragen:
1. Neem onze kring als voorbeeld .Wat is ons doel. Hoe gaan we met elkaar om.
2. de zwakheid van democratie is dat de minderheid niet aan zijn trekken komt
3. De ander accepteren, dat is niet gemakkelijk. Er zijn verschillen tussen mensen. Hoe lossen we dat op?

Liesbeth List

Liesbeth List

Zij werd geboren in Indonesië. Verbleef in een Jappenkamp. Haar moeder overleed na de oorlog.Haar vader verdween met andere vrouw nar Zuid Adfrika. Zij kwam terecht in het gezin van het vuurtorenwachtersechtpaar op Vlieland: de familie List. Daar groeide ze op. Begin jaren 60 gaat ze naar de modevakschool in Amsterdam. Langzaam maar zeker komt haar muzikale carrière op gang. In 1976 weerklinkt de Pastorale tezamen met Ramses Shaffy. Op Vlieland. In 1989 en 1994 overlijden haar pleegouders. Psalm 23 wordt voorgelezen. Ramses heeft ook een ingewikkelde jeugd van buitenlandse komaf en duikt op in Amsterdam. Ze ontmoet Ramses. Het klikt tussen beiden. In de jaren zestig volgt het eerste optreden. Hun doorbraak geschiedt in ShaffyChantant. Hun stemmen zijn betoverend. Er wordt geïmproviseerd. Liesbeth en Ramses ontwikkelen zich tot sterren. Ramses blijkt verslaafd aan alcohol. Hij komt er niet vanaf en zal er aan bezwijken. Liesbeth is geduldig maar soms de wanhoop nabij. Vaak moet het hoofd geboden worden aan een zwaar beschonken Ramses. Ramses en Liesbeth houden van elkaar. Liesbeth heeft jarenlange relatie met de schrijver Cees Nooteboom. In de jaren tachtig leert zijn Robert Braaksma keen. Op 41 jarige leeftijd bevalt zij van de dochter Elisah. Wat Liesbeth en Ramses met elkaar verbindt is dat ze allebei verlaten zijn en opgroeiden in een pleeggezin. Frits Spits verbaast zich over de creatie verhouding waarin beiden verkeerden. Ze hebben elkaar gevonden, elkaar aangeraakt en betoverend gezongen. Ze zongen LAAT Me en Leef. Theodorakis veroverde het hart van Liesbeth. Hij leed onder de onderdrukking van de Griekse diktatuur en wist te ontkomen naar elders. Liesbeth zong zijn liederen. Ze treedt op in Frankrijk en Duitsland. Liesbeth was verrukt van Jacques Brel. In 1971 overhandigt Brel een gouden plaat aan Liesbeth. Zij heeft Brel gezongen in 1969. Brel bewonderde Liesbeth. In 1973 wordt in het Ocurahotel een optreden van Brel en List uitgezonden.

In 1963 overlijdt haar echte vader. Bidden maakte indruk op haar. Zij gaat de relatie aan met Robert Braaksma van wie zij zwanger wordt. Ze verhuist naar Hilversum maar keert weer terug naar Amsterdam. HELAAS overlijdt haar geliefde in 2004. Bij de ceremonie tgv het overlijden overheersen drank en gezelligheid. Liesbeth wordt aangetrrokken door het Boeddhisme. Geen fanatisme maar respect en compassie. LIESBETH WIL GECREMEERD WORDEN EN NIET WEGROTTEN IN DE AARDE. Ze had een vruchtbaar contakt met Freek de Jonge. Liesbeth raakt in vergetelheid. Maar Frank Boeyen ontfermt zich over haar. Liesbeth maakt een come back. Ze zingt over vrijheid. Eind jaren 90 komt ze in aanraking met Albert Verlinde. Ze zingt HEB het LEVEN lief. Frits Spitrs wordt getroffen door het lied Wereldreis. Liesbeth is dol op coutureurs. Liesbeth carrière herstelt zich. Volgens Cornald Maas heeft Liesbeth een mondiale allure. ALLURE, MYSTIEK EN WAARDIGHEID OMRINGEN HAAR. Liesbeth wordt door magie omringd. LIESBETH WORDT ZELF Edith Piaf. Albert Verlinde vraagt Liesbeth voor Piaf. Liesbeth gaat bijna failliet maar herstelt zich eind jaren 90 met Piaf. In 2006 doet Liesbeth mee aan Heb me lief. In 2017 stop Liesbeth er mee. Ze zegt last te krijgen van dementie. Ze stopt voor goed op 75 jarige leeftijd. Een geniale zangeres verdwijnt achter de horizon.

Russische Revolutie

Russische Revolutie

Russische Revolutie; John Reed

De Oktoberrevolutie ving aan in Petrograd. De Bolksjewieken olv Lenin en Trotski sloegen toe. De Bolsjewieken waren voor de onmiddellijke proletarische opstand. Door invoering van het socialisme werd de gedwongen overname van industrie, land, natuurlijke hulpbronnen en financiële instellingen werkelijkheid. Na Petrograd volgen Moskou, Kiev, Odessa en andere grote steden. Lenin wil de greep naar de macht op 7 november. Lenin en Trotski roepen op tot durf. Lenin was een kleine gedrongen gestalte met een korte nek. Hij wilde alles in gewone taal uitleggen. De tsaristische monarchie moet worden neergeslagen. Het gaat nu nom een rechtvaardige en democratische vrede. Alle onderhandelingen moeten openbaar. Volgens Lenin zal de arbeidersbeweging winnen.Lenin verlangt:afschaffing van prive-eigendom. Weg met het eigendomsrecht van de kroon, de kloosters en kerken. Het gaat om de ene coalitie van arbeiders, soldaten en armste boeren. Gelijkheid en soevereiniteit boven alles. Recht op zelfbeschikking. Afschaffing van alle nationaal religieuze voorrechten. Vrije ontwikkeling van nationale minderheden. Partikuliere drukkerijen en papiervoorraden komen de staat toe. Zo beschermen de Bolsjewieken arbeiders en boeren.

De auteur Reed was journalist en introduceerde het communisme in de VS. Hij stierf op jonge leeftijd.

VRAGEN
1. Wat was het effect van de Russische revolutie

2. Wat is Rusland nu voor land?

Wannseeconferentie

Wannseeconferentie

Onder voorzitterschap van Heydrich kwamen 15 nazies in een idylllische omgeving bijeen. Ze zorgden ervoor dat hun plannen niet te openhartig werden. Je kunt niet zeggen dat Wannsee besloot tot de massamoord op de joden. De moord op joden was reeds in 1941 aangevangen. Joden werden vermoord in gaswagens waarvan de uitlaatgassen de mensen dood maakten. Vooraf gingen de boykot van joodse bedrijven in 1933, de Neurenberger rassenwetten in 1935 en de pogroms in de Kristallnacht in 1938.Sinds 1937 hield Sicherheitsdienst olv Heydrich zich bezig met het beleid tav de joden. In Oostenrijk hield Eichmann zich bezig met de joden.

VRAAG : waar komt die afkeer van joden vandaan?? Hitler wilde joden ergens in de Sovjet Unie onder te brengen. Er werden ongeveer een half miljoen joden in Rusland omgebracht. Hitler wilde joden uit Midden Europa verwijderen. Heydrich zag het als zijn roeping de ENDLOSUNG van de joden voor te bereiden. Goebbels zei reeds in 1939 dat Hitler voornemens was schoon schip te maken met de joden. Hitler besloot om een oorlogsverklaring aan de VS te voorkomen met de dreiging van de uitroeiing van de joden. In 1941 werden joodse mannen in Rusland gedood,joodse mannen in Servië werden uit de weg geruimd. Ook in de Baltische staten werd jacht gemaakt op joden.

VRAAG: WAS ER EEN REM OP DE UITROEIING VAN DE JODEN?

Hitler gaf Heydrich opdracht voor een alomvattend plan om de joden te deporteren. Heydrich trol op met Himmler die op eigen wijze de joden dwars zat Heydrich werd later Reichsprotektor in Praag waar hij in 1942 vermoord werd. In 1940 wordt Eichmann verantwoordelijk voor de deportatie van de joden.Later in Jeruzalem schrijft Eichmann zijn rol toe aan Heydrich. Heydrich werd door Goring gevolmachtigd om ENDLOSUNG van de joden voor te bereiden. Heydrich vermeldt in WANNSEE dat Hitler hem autorisatie heeft gegeven. De Endlosung beoogde de dood van ongeveer 11 miljoen jodsen. Joden moesten onder erbarmelijke omstandigheden wegen aanleggen opdat zij zouden sterven Uiteindelijk wordt Polen gekozen als plaats voor de ENDLOSUNG.

Joden komen nu in concentratiekampen en sterven. Tenslotte zijn er de gaskamers. Joden worden vergast. Himmler was de grote organisator. Russische krijgsgevangenen nemen af. Ze worden vervangen door joden. Theresienstad werd de opvang voor bejaarden en zieken onder de joden. Dat moest het gebeuren in Auschwitz en Sobibor verdoezelen. Polen is de plek voor vernietiging.De SS gaat nu uit van de Totale vernietiging van de joden. Heydrich werd vermoord. Himmler ging door.

VRAAG: Wat was dat voor man Himmler? Hij is nooit berecht want hij pleegde zelfmoord.De Wannsee conferentie beoogde de oplossing van het jodenvraagstuk.

Vraag : De endlosing is een feit dat het begin werd van een hoop ellende. Wat gebeurde er in de de wereld (Europa, MO VS)

Snoecks

Snoecks

Snoecks verschijnt jaarlijks en bevat veel nieuws over auteurs, overledenen en aparte onderwerpen. De Roma/Sintyi zijn van Aziatische oorsprong. Bij de familie horen is een sterk element van Roma gemeenschappen. Een ander identiteitskenmerk is het slapen in een eigen caravan of eigen huis op wielen. Mannen zoeken werk buiten. Vrouwen regelen de caravan en bereiden maaltijden. Men is traditioneel gelovig (geen atheisme).

De nomaden van Noordelijk Mongolie.
Mongoolse nomaden volgen hun rendieren. Als het mos op is trekken zij verder. Op rendieren kun je rijden, ze leveren melk en vlees, hun mest is brandstof, hun huiden zijn goed als tentdoek.

Matt Black ontwikkelt zijn eigen ideeën over armoede: The Geografy of Poverty. Bijna lijfelijk voel je hoe de zwaartekracht de armen naar beneden trekt, in levens getekend door zware arbeid, strijd en letterlijke overlevingsdrift.

Vraag: wat is jouw mening over ROMA’S?
Vraag: zou jij nomade willen zijn?
Vraag: wat vind jij precies armoede?

Via Appia; Fik Meyer

Via Appia; Fik Meyer

De Via Appia loopt van Rome naar Brindisi (over honderden km). Romeinen legden reeds eeuwen voor Christus wegen aan. De Via Appia is een van de oudste. In 1962 wandelde ik voor het eerst op de Via Appia tijdens een bezoek aan Rome bij de opening van het Tweede Vaticaans Concilie. De Via Appia wordt de weg van de gestorvenen genoemd omdat talloze graftomben langs de weg zijn gebouwd. De christenen begroeven hun doden langs de Via Appia. Er werden ook kerken gebouwd. Beroemd is de verslaggeving door Horatiuis van de tochten over de Va Appia. Horatius koesterde sympathie voor Epicurus. Epicurus streefde een leven zonder zorgen na. Innerlijke gemoedsrust waarin geen bangst voor goden. De wereld moet materieel verstaan worden. Het thema: Pluk de dag. De Via Appia werd gebruikt door Romeinse legers. Via Brindisi lag de zee open naar Griekenland. Tijdens keizer Nero moet Petrus vluchten. Op de Via Appia ontmoet hij Jezus. Hij vraagt waar gaat u hen? Jezus antwoordt dat hij naar Rome gaat om opnieuw gekruisigd te worden. Op de Via Appia vinden we ook de beroemde catacomben van Callixtus. Ook wel het kleine Vaticaan genoemd. Omstreeks de eeuwwisseling woonden er circa 20.000 joden in Rome. Zij mochten synagogen oprichten en geld sturen naar Jeruzalem voor het onderhoud van de tempel. Christenen werden later vervolgd omdat ze weigerden offers te brengen aan de Romeinse goden. Tijdens vervolgingen worden de stoffelijke resten van Paulus en Petrus weggehaald en elders ondergebracht. Keizer Constantijn werd christen en bouwde basilieken bij het graf van Petrus in het Vaticaan en van Paulus op de Via Ostiensis. Horatius vermeldt het opvallende grafschrift van Gaius Aterillius:

“Vreemdeling, blijf hier staat en kijk naar de grafheuvel van een goed man, een man vol mededogen die sympathie had voor armen. Ik vraag u reiziger om het graf niet te beschadigen”

Omstreeks 61 na Chr. Betreedt Paulus de Via Appia. De ViaAppia leed onder ontbossing en waterproblemen. Rivieren veranderden van loop. Rivieren stroomden over. Er brak malaria uit. Om water weg te lozen werden naast de Via Appia kanalen gegraven. Er is een boog opgericht voor keizer Trajanus beroemd om zijn eigenschappen: zelfbeheersing, ingetogenheid, hoffelijkheid, vriendelijkheid, rechtschapenheid, soberheid. De heilige Sint Nicolaas werd groot in Myra. Maar zijn stoffelijke resten werden bij de Islamisering overgebracht naar Italie in Bari. Sinterklaas bracht drie dode studenten weer tot leven, hij vermenigvuldigde graanzakken om hongersnood te voorkomen. De Via Appia werd vaak getroffen door struikrovers, zwaar weer als sneeuw.

Shakespeare for ever | Ton Hoenselaars

Shakespeare for ever | Ton Hoenselaars

De drie blijspelen van Shakespeare: Liefdes list en leed, Een midzomernachtdroom, De storm zijn volledig origineel. Shakespeare laat zien dat hij de regel van eenheid van tijd, plaats en handeling kent en ook perfect beheerst. In het blijspelgenre staat de improvisatievan acteurs en actrices die stereotiepe personages spelen centraal binnen een eenvoudige intrige. Shakespeare beschrijft de homo ludens van Johan Huizinga. Het betreft de spelende mens die tijdens het feest, via een roes tijdelijk weet te ontsnappen aan de beperkingen waar hij dagelijks mee leeft. S.koos bij voorkeur locaties in verre landen.Italie genoot de voorkeur. Het betreft de plaats waar het individu tijdelijk in een ongewone situatie wordt geconfronteerd met zich zelf en zijn alledaagse waarden. In de blijspelen ontkom je niet aan de nar. In sommige gevallen ging het om professionele narren, in andere gevallen om een natuurlijke nar, de geestelijk gestoorde die op de lachspieren werkte. DE Storm is het verhaal van Prospero, de hertog van Milaan die aan het begin van het stuk precies 12 jaar eerder door een coup van zijn broer Antonio uit zijn ambt is gezet. Met een lekkend bootje wordt Propero met zijn dochter op zee gezet. Hij spoelt aan op een onbewoonbaar eiland. Prospero oefent zich in magie. Prospero vertelt zijn dochter dat hij zelf de storm heeft opgeroepen en de schipbreuk heeft veroorzaakt. De schipbreuk had ten doel om zijn broer Antonio met een aantal edellieden onder wie de koning van Napels in zijn macht te krijgen. Propero wil zijn dochter uithuwelijken aan de zoon van de koning van Napels:Ferdinand. Prospero onderwewrpt de beide geliefden aan een proef om er achter te komen of zij echt om elkaar geven. Prospero verandert in een vergevingsgezinde vader die het huwelijk niet langer in de weg staat. Prospero is nietv langer meer een vergeldend figuur maar vergevingsgezind. Prospero verenigt de vorstenhuizen van Milaan en Napels. Shakespeare is geen utopisch dromer maar sluit niet zijn ogen voor het kwaad. S. plaatst vraagtekens bij de opvoedbaarheid van de mens. Elk plan voor een perfecte maatschappij is in wezen een illusie. De ideale wereld is nergens te vinden. De mens valt telkens ten prooi aan machtswellust. De overeenkomsten tussen S. en Prospero bieden inzicht in hun beider perceptie van het publiek.Van Ariel leert Prospero dat vergevingsgezindheid menselijker is dan wraakzucht. Beethoven en Tsaikovski raakten onder de indruk van de muziek in de Storm.In de koningsdramas van S. staat de Engelse geschiedenis van de late middeleeuwen centraal. S. verweeft de persoonlijke en politieke identiteiten van de personages samen. S.is voorstander van de monarchie.

In de treurspelen draait alles om de individuen die de bestaande banden met de groep of natie verliezen. Maatschappelijke verhoudingen lijden schipbreuk en het individu wordt gedwongen tot bezinning. Romeo en Julia mogen niet met elkaar omgaan wegens een vete tussen hun families. Meer nog dan bij Romeo zien we bij Julia hoe zij zich in haar tragische isolement zich ontwikkelt tot een onafhankelijke persoonlijkheid met durf en daadkracht. Julia wil niet huwen met Paris. Ze krijgt van de priester Lorenzo een slaapdrankje dat Julia lijkt dood te gaan.

Hamlet is een toneelstuk over verhaal van de kroonprins van Denemarken die de moord op zijn vader moet wreken door zijn oom Claudius om te brengen die niet alleen de nieuwe koning is maar ook de nieuwe echtgenoot van zijn eigen moeder. Hamlet krijgt van de geest van zijn vader opdracht om Claudius te vermoorden. Hij aanvaardt de opdracht maar stelt de vergeldingsdaad telkens uit. Het omvermogen van de lezerof het publiek om Hamlet te doorgronden is deel van de strategie. Wij kunnen Hamlet niet doorgronden. Hamlet is de sfinx van de literatuur.  S. toont de passie voor gerechtigheid maar geeft ook aandacht aan de menselijke rede die de passie van de wraak juist als vijand beschouwt. Hamlet is beroemd door de … : “To Be or not to be”monoloog.

Othello is een tragedie over het kwaad dat in de vorm van laster jalouzie en wantrouwen teweegbrengt en uiterindelijk leidt tot moord en zelfmoord.

Macbeth is het kortste treurspel. Macbeth is de tragedie van een kinderloos echtpaar. Drie heksen voorspellen dat Macbeth koning van Schotland zal worden. Macbeth koestert momenten van grote twijfel. Zijn de heksen wel betrouwbaar? Macbetrh vraagt zich af of de dolk die voor hem ligt de echte dolk is of een fictief wapen. Is de dolk een projektie van Macbeth eigen ambitie. Macbeth ontwikkelt zich tot een immorele en meedogenloze slager.

De waanzin maakt van King Lear een andere persoon. (Het gaat om een uiterst interessant boek,dat zeer leerzaam is)

Homo Deus; Yuval Noah Harari

Homo Deus; Yuval Noah Harari

De mens wordt steeds meer maakbaar. We kunnen ons zelf beter genezen en verbeteren. We hoeven niet tot goden te bidden. We weten tamelijk goed wat er gedaan moet worden om honger, ziekte en oorlog te voorkomen. Na honger was de tweede grote vijand de infectieziekte. De zwarte dood van de pest maakte veel slachtoffers. Het pokkenvirus was een biologische tijdbom. De ontdekkingsreizigers introduceerden griep, tuberculose en syfilis. Op Hawai vielen veel slachtoffers. De mens zal in 2100 of 2200 de dood overwinnen. De strijd tegen de dood is het projekt in de komende eeuw. Epicurus blijft actueeel: aanbidden van goden is verspilling van tijd. Er is geen leven na de dood. Geluk is het enige doel van het leven. Epicurus bepleitte matig eten en drinken. Ook matigheid in sexueel verlangen is geboden. Innige vriendschap maakt ons gelukkig. In navolging van Epicurus ziet ook Boeddha het najagen van aangename sensaties als bron van leed. Als we dood en pijn verdrijven dan zijn wij in staat onze organen, emoties en intelligentie te manipuleren. Alle pogingen hebben ten doel de toekomst te veranderen. De toekomst zal geboren worden uit nieuwe ideeen en dromen. In het begin waren theïstische religies een agrarische onderneming. Tijdens de wetenschappelijke revolutie legde mensheid de goden het zwijgen op. De mens stond alleen op een leeg podium.

Volgens Harari heeft alleen sapiens een eeuwige ziel. Het lichaam vergaat maar de ziel reist verder naar zaligheid of verdoemenis.

Harari geeft een eenzijdige weergave van ziel volgens zijn interporetatie van het monotheisme. Dat vind ik jammer omdat het monotheisme heeft ook een ontwikkeling doorgemaakt. Een mens beschikt over lichaam en geest en heeft een identiteit (dat is zijn ziel). De agrarische revolutie van 12.000 jaar geleden maakte het mogelijk om bevolkte steden en legers te voeden. Harari is van mening dat de bijbelse perceptie van de wereldgeschiedenis onjuist is. Religieuze mensen denken dat zij het middelpunt van de wereld zijn. Ik zie het anders dan Harari. De mens is naar het beeld van God geschapen. Hij of zij is medewerker van God op aarde. Jezus is van God gekomenn om mens te zijn. Hij is ons lichtend voorbeeld. Het valt te betreuren dat Harari de bijbel opzij zet als bron van verzinsels, mythen en vergissingen. God spreekt door mensen. Zijn Woord is mens en cultuurgebonden. Zo kunnen we de bijbel beter verstaan. Het heelal is volgens Harari een blind, doelloos proces vol wildgeraas maar zonder betekenis. God echter heeft verwachtingen tav de mens. Mensen doen mee aan de voortgang van deze wereld. Er is sprake van verantwoordelijkheid tegenover God en de naasten. Volgens Harari geeft het humanisme aan dat de mens aan de kosmos betekenis geeft. Ik zelf ben van mening dat wij in ons binnenste God ervaren als betekenis voor ons leven. We hebben geen ziel, vrije wil en geen zelf. Er zijn alleen genen, hormonen en neuronen. We zullen volgens Harari de technologiegebruiken om de homo deus te scheppen. De homo deus geeft toegang tot onvoorstelbare werelden en maakt hem tot heerser van de Melkweg. Van God hebben we geleerd om niets te vergoddelijken. Het heelal is gemaakt. We rekenen het heelal tot onze verantwordelijkheid.

Volgens mij gaat God ons voor in de geschiedenis. Wij doen mee. De mens evolueert. We ontdekken meer en meer over onszelf.  We zijn medescheppers. God daagt ons uit. God luistert en antwoordt. De toekomst wordt geen nachtmerrie. Gods licht bevrijdt ons.

Geschiedenis van de joden in Nederland Hans Blom e.a.

Geschiedenis van de joden in Nederland Hans Blom e.a.

Thomas van Aquino bepleitte een rechtvaardige behandeling van joden die mochten voorzien in eigen levensonderhoud. Vanaf de 13e eeuw verschijnen er joden in Nederland. De Karolingische vorsten vonden de joden economisch van nut voor de samenleving. Helaas begon de kerk de joden te bestempelen als een verdoemd volk dat gestraft moest worden voor de kruiziging van Jezus. Zo ontstaat de situatie dat joden plichten hebben maar geen rechten. In de 14 eeuw worden de joden beschuldigd van de pest. Zij zouden het water vergiftigd hebben. In Nijmegen, Maastricht en Roermond trof men joodse gemeenschappen aan. Er waren ook anti joodse maatregelen. Joden mochten niet langer geld uitlenen. In de zestiende eeuw ontstaat een joodse gemeenschap in Amsterdam. Calvijn had veel waardering voor de Hebreeuwse bijbel. Dat verbeterde de relatie met de joden. In de 17e eeuw spelen Portugese joden een belangrijke rol in A’dam.  In Drente mochten slechts drie joodse families een dorp bewonen:slachter,koopman en leerlooier. De joden werden als minderheidsgroep getolereerd maar ook gediscrimineerd. In de Franse tijd wordt besloten dat joden niet uitgesloten mogen worden van rechten. In de 19e eeuw vindt emigratie van joden plaats naar Engeland en de koloniën. Ze trokken ook naar de VS In Nederland blijft de burgerlijke gelijkstelling van joden met alle andere burgers onverminderd van kracht. Thorbecke realiseerde de scheiding van kerk en staat Integratie en acceptatie werden een toetssteen voor de liberalen. Joden domineerden in de handel, diamantindustrie en veehandel. De armoede onder joden was toch weel een probleem. De gastvrijheid voor joodse vluchtelingen uit Duitsland in de dertiger jaren viel tegen. De Nazi’s hebben de joden van hun rechten beroofd. Joden moesten verdwijnen uit Nederland. De joden klaagden: hoe kwamen wij hier op dit godvergeten punt in tijd en ruimte. Na de oorlog pleiten joden onder de liberalen voor dialoog met christenen.

Ik, robot

Ik, robot

Een robot mag geen schade toebrengen aan de mensheid of toelaten dat de mensheid schade toegebracht wordt door zijn nalatigheid. Een robot mag een mens geen letsel toebrengen of door niet te handelen toestaan dat een mens letsel oploopt. Een robot moet de bevelen uitvoeren die hem door mensen gegeven worden behalve als die opdrachten in strijd zijn met bovengenoemde wet. Een robot moet zijn eigen bestaan beschermen voor zover de bescherming niet in strijd is met bovengenoemde wetten. Saoedi Arabier maakte de robot Sophia die het staatsburgerschap ontving. Vroeger moest de mens alles alleen doen. Nu heft hij robots die hem helpen. Een robot kan kameraad worden van een klein kind. Kinderen kunnen heimwee krijgen naar een robot. Ouders willen de robot van hun kind verwijderen. Maar het kind blijft verlangen naar de robot. Mensen kunnen sympathie voelen voor een robot. Soms kunnen mensen vervreemden van hun robots. Ze verklaren robot voor krankzinnig. Een robot verzucht: ik zelf besta omdat ik denk. Deze robot heeft dat geleerd van Descartes. Een robot wil niets op gezag aanvaarden. Soms kunnen robots de baas spelen. Het is mogelijk geworden om met een robot argumenten uit te wisselen. Wanneer er niemand van mensen in de buurt is moet een robot persoonlijk initiatief ontvouwen. De robot kan gedachten lezen. De robot kan vaststellen dat hij van iemand houdt. Een robot weet alles van geestelijk letsel. De mens kan met een robot breken en hem uitschakelen. Mensen kunnen robot verliezen. Robots moeten de mensen niet hinderen in hun werk. Mensen kunnen robots wat aan hun verstand brengen. Zijn er robots die kunnen liegen? Het brein van een robot kan geen oplossing bedenken die een mens doodmaakt. Het is de mens die nieuwe informatie moet ontwikkelen. De robot kan de mens beschermen maar ook bedreigen. Kan een robot een mens vermoorden? Mensen beschikken over een vrije wil. De intentie is de dood uit te bannen. Robots zijn er voor mensen. Mensen zijn voor zich zelf. Maar de mens kan liegen, bedriegen moorden.
We zullen leren omgaan met robots. Ze kunnen dienstbaar zijn voor de mensen.
Robots moet je geen overmacht toekennen. De robot moet geen eigen bestaan hebben maar dienstbaar blijven aan de mens.

God, iets of niets? Taede Smedes

God, iets of niets? Taede Smedes

Religieuze naturalisten willen religieuze wijzen van reageren op de wereld onderzoeken en stimuleren op een volledig naturalistische basis zonder een opperwezen of een zijnsgrond. Naturalisme houdt in dat de werkelijkheid zoals we die dagelijks ervaren en zoals die door de natuurwetenschappen bestudeerd wordt de enige werkelijkheid is, dat alles wat er in die werkelijkheid gebeurt, plaats vindt via natuurlijke oorzaken en dat er geen bovennatuurlijke entiteiten zoals God nodig zijn om de natuur te verklaren. Voor Einstein en Spinoza duidden natuur en God dezelfde zaken aan. God is synoniem met de natuur. Voor Einstein is de werkelijkheid zelf een misterie.  Om te beseffen dat er achter alles wat ervaren wordt, iets is waar we met ons verstand niet bij kunnen, waarvan de schoonheid ons slechts indirect bereikt: dat is religie. Iets in ons herkent de kosmos als ons tehuis. We bestaan uit de as van de sterren. Onze oorsprong en onze evolutie zijn verbonden met ver verwijderde kosmische gebeurtenissen. Het lot van de mens en dat van de kosmos lijken met elkaar verbonden. Wij zijn de plaatselijke belichaming van een kosmos die tot zelfbewustzijn is gekomen. Denk aan Monod. We zijn een zigeunerorkestje aan de rand van het heelal. . De wereld is doof voor onze muziek. DE wereld is doof voor ons lijden. De mens is alleen in het universum waarin hij bij toeval verschijnt. Voor de post-theisten is de kenosis van belang. God verlaagt zich tot het nivo van mensen. In Christus ontledigt God zijn transcendentie. Het is onze menselijke verantwoordelijkheid om God te laten zijn door het appel van de ander die lijdt of in nood is. Want dat appel van de lijdende ander is God zelf die ons vanuit de toekomst roept.

Een nieuw Christendom

Een nieuw Christendom

Een nieuw Christendom; Brian D. Mclaren

De cultuurverandering van modern naar postmodern en van koloniaal naar postkoloniaal vormde een obstakel voor de auteur. De bijbel is geen wetboek. De bijbel is de bibliotheek van een cultuur en een gemeenschap van mensen van wie de geschiedenis terugvoert tot Abraham,Isaak en Jacob. Het is een geïnspireerde bibliotheek. Het gaat om een doorlopend, levendig gesprek met en over God. De hoogste waarde van de bijbel ligt in het openbaren van Jezus, die ons het hoogste,diepste en meest volgroeide beeld geeft van het karakter van God Jezus is de opperste ultieme openbaring van God. Hun karakters vallen samen. Jezus is het Woord van God. Jezus zal worden verhoogd zoals Mozes een koperen slang oprichtte Mozes deelt manna en kwakkels uit, Jezus deelt brood en vis uit. Het lopen van Jezus op de zee is een echo van de doortocht door de Rode Zee. We vieren de reformatie door Luther dezer dagen. Hij sprak van de rechtvaardigmakende genade door het geloof. De kerk is er om mensen te vormen om te zijn als Christus, om lief te hebben als Christus. Jezus bewandelt de weg van vredestichten. In Christus gedraagt God zich als degene die geslagen wordt. In de gekruizigde Jezus laat God zijn volmaakte solidariteit zien met degenen die vernederd worden en aan de schandpaal genageld. God en het heelal onderhouden een relatie. Jezus stelt dat de invloed van Zijn Koninkrijk zich verspreidt van gist in brood of zaad in de aarde. Wij leven van hoop, verwachting en genade. We doen mee aan het scheppen van betere toekomst.
De auteur voelt zich verbonden met het Afrikaanse UBUNTU: we zijn er met en voor elkaar, we zijn met elkaar verbonden, we zijn verenigd in toewijding aan het welzijn van anderen. We worstelen met vier problemen:
1) Het milieu probleem, dus geen welvaart najagen die ecologisch onhoudbaar is
2) Het armoede probleem. Teveel mensen worden geconfronteerd met minder rechtvaardigheid.
3) Het vredesprobleem. De wereld is vol geweld.
4) Het religieprobleem. De religies falen in de aanpak van crisissen.

Sapiens

Sapiens

Sapiens | Yuval Noah Harari

De mens ontstond 2,5 miljoen jaar geleden in Oost Afrika als een evolutionaire aftakking van een vroeger apengeslacht. In de savanne ging de mens rechtop lopen. Mensenbabies zijn jaren afhankelijk van hun ouders. Achthonderd duizend jaar geleden ging de mens vuur gebruiken (licht, warmte, wapens tegen roofdieren. Voordat de sapiens verscheen waren er de neanderthalers (gespierd, grotere hersenen, aangepast aan koude). Zij waren goede jagers en zorgden voor zwakken en zieken. De sapiens vermengde zich met neanderthalers en met de erectus in het verre oosten. De sapiens was voortdurend op pad op zoek naar voedsel. Eerst dachten de mensen dat de universele orde afhankelijk is van de relatie tussen mensen en goden in de hemel. De sapiens roeide de helft van de grote dieren uit. De menselijke boeren roeiden vogels, insecten en slakken uit. De sapiens roeide ook planten uit. De agrarische revolutie hield in dat mensen planten met water begoten, onkruid uitrukten, en weidegrond zochten voor hun schapen. Zo verkreeg de sapiens fruit, graan en vlees. Tarwe en geiten waren 9000 jaar voor Christus gedomesticeerd, erwten en linzen 8000 jaar voor Christus, paarden rond 4000 jaar voor Christus, druiven in 3500 jaar voor Christus. In China werden gerst, rijst en varkens gedomesticeerd, in Noord Amerika pompoenen. In Midden Marika bonen mais, in Zuid Amerika aardappelen en lama’s. Babylonische goden drongen er bij de sapiens op aan om rechtvaardig te zijn en niet langer zwakken te onderdrukken. Politiek gezien zijn Democraten voor eerlijke verdeling van geld, hulp voor armen en zieken. Republikeinen zijn voor volstrekte individuele vrijheid. De sapiens leert samen te werken met totaal vreemden. Naast geld en wereldrijken zijn religies grote harmonisators van de mensheid. Wetten worden ingesteld door het absolute oppergezag. Het humanisme is het geloof dat de sapiens een unieke onschendbare aard heeft die fundamenteel verschilt van de aard van andere dieren en verschijnselen. Onze planeet ooit groen en blauw verandert in een winkelcentrum van beton en plastic. De ecologische turbulentie van opwarming, stijgende zeespiegel, vervuiling, bedreigt de sapiens. Wij mensen maken een voortdurende jacht op geluk maar we raken niet tevreden. Laten we niet ons gevoel najagen. We kunnen een kunstmatig brein in een computer hebben dat kan praten en zich menselijk gedraagt. De sapiens kan zelf veranderen.

In memoriam Jean Paul Westgeest

In memoriam Jean Paul Westgeest

Plotseling is hij er niet meer. Zijn leven voltooid?? Ik leerde hem kennen toen zijn toenmalige vriendin Seema Ouwenaal de film over mij maakte in het begin van deze eeuw. Hij leed aan een variant van MC/Dat vloerde hem. Toch was hij in staat om van zijn leven een gebeuren te maken. Hij was hoogbegaafd en zag kans van het leven iets mo0is te maken. Ik herinner mij zijn onderkomens in Crooswijk, Het Centrum van de stad en tenslotte verder weg Schoonrewoerd. Hij ondervond veel tegenslag in zijn ziekte maar krabbelde vaak weer overeind. Helaas de laatste keer mocht niet meer lukken. Een paar keer per jaar bezocht ik hem en raakte altijd geboeid door zijn wijze van filosoferen. Die man had iets te beweren. Hij raadde mij het lezen van boeken aan. Dat deed ik, gaf commentaar. Er was weerwoord. Zalig was dat in de communikatie. Ik herinner me altijd zijn mooie stralende gezicht. Hij gaf een inzicht in de wereld van Schonrewoerd. Hij had een leuk onderkomen met de noodzakelijke verzorging. We rukten altijd uit naar het enige lokale restaurant. Hij vond dat heerlijk maar kon helaas niet naar de WC (te forse rolstoel). Hij moest dan af en toe op en neer naar huis. We konden elkaar goed verstaan. Onze gesprekken bereikten een verrassende diepgang. Hij was ook gevoelig voor mijn manier van denken. Hij was een uniek mens die doordacht. Hij was ontvankelijk voor andere gedachten. We konden zelfs over God spreken. We beseften dat dit spreken aan geweldige veranderingen toe is. God die wij ontmoeten in het theater van onze ziel maakt lange geschiedenis. We waren daarover nog niet uitgedacht. De boeken van Russische schrijvers en Indonesische nodigden ons uit tot heerlijke gedachtewisselingen. Het is niet eenvoudig weer te geven wat hij schreef. Ik stond altijd versteld van zijn inzichten. Jean Paul is er niet meer. Zo jammer en verdrietig, ook voor Seema en naaste vrienden. Ik ben heel dankbaar hem te hebben mogen ontmoeten. Hij was een geschenk uit de hemel.

In Memoriam Wout

In Memoriam Wout

Lieve Gerry, kinderen,kleinkinderen en achterkleinkind, lieve familie, vrienden en kennissen

Wij zijn bij elkaar om afscheid te nemen van Wout die ons is ontvallen. Zijn leven was rijk gevuld. Ik leerde Wout kennen in het gezelschap ATOMIUUM (ontmoetigsplek van wetenschappers, theologem, filosofen et.) Geloven en weten ontmoeten elkaar in gesprek, botsing, wrijvin g, konflikt maar ook begrip voor elkaar.. De mens blijkt the mind of the universe. Wout en ik waren afkomstig uit totaal verschillende werelden. Maar we konden elkaar verstaan. Bij de kerkdiensten voor Chinezen waar Gerry trouw kwam dook Wout ook op. Wout en ik rekenden ons tot de randgelovigen. Het is allemaal niet vanzelfsprekend. Er moet diep worden nagedacht. Ik heb een fragment uit Prediker voorgelezen. Hij heeft altijd een goed woord voor twijfelaars, sceptici en mensen die blijven doorvragen. Wees zuinig met woorden. God is in de hemel en jij mens op aarde. Dat is kritiek op het gebed Wout en ik leerden God niet langer metaphysisch te verstaan. Er is geen sprake van boven natuurlijk ingrijpen van God. Wij mensen zijn op aarde Onze werkelijkheid is een eenheid in die zin dat alle dingen uit de zelfde bouwstenen bestaan. Ik moet God verliezen die van buitenaf ingrijpt. God maakt deel uit van onze werkelijkheid. God is de dragende grond van mijn bestaan. Zoals de stilte een sonate mogelijk maakt en het witte papier een tekening draagt zo denken wij over God als grond van ons bestaan. Je zou kunnen zeggen dat God de ander is het tegenover die ons uitnodigt tot de wenselijke werkelijkheid./ God betekent dat er spanning is tussen wat werkelijk is en wat wenselijk is. In het theater van onze geest ontmoeten wij God God is principe van contrast/In het leven van Wout was altijd beweging. Hij werd ook geprikkeld door de veranderingen. We ontwikkelen spiritualiteit. De mens is een mogelijkheid van materie die kan denken, fantaseren, plannen maar ook zingen en bidden. Prediker roept op tot bescheidenheid. Laten uw woorden weinige zijn. Wout heeft zijn leven geïnvesteerd in Shell. Daarna heeft hij de kostbare tijd van zijn leven gegeven aan talloze initiatieven.We zijn Wout dankbaar voor alles wat hij ons gegeven heeft. We zullen hem nu missen. Tot hoge leeftijd heeft hij getracht zijn beloften waar te maken. Wout hield niet van lege beloften maar had ontzag voor de Onbenoembare die wij ontmoeten in onze geest. Wout bereidde zich altijd goed voor. Hij was een trouw en toegewijd lid van de gezelschappen waarvan hij deel uitmaakte. Volgens Prediker is er een tijd om te baren, er is een tijd om te sterven. Het leven is eindig. Aan Wout is een rijk leven gegund geweest. Het doet pijn dat hij er niet meer is. Bonhoefffer leerde ons dat wij God en de wereld in ons dragen. Het leven daagt uit. Afgelopen januari verbleef ik op Vuurland. Ik verbleef in de buurt van het Beaglerkanaal waar Darwin zijn wijsheid opstak. Ik keek naar een klein vogeltje: bruin, geel en oranje. Een uniek geschenk in de zonovergoten natuur. Je bent als mens dankbaar voor zon geschenk. Prediker roept op onder de zon te genieten van het leven. Wout genoot ook van zijn vrouw en kinderen. In het sterven keert zich onze geest tot God De sterveling zo leert ons de psalm: zijn dagen zijn als het gras,als een bloem, zo bloeit hij, wanneer de wind daarover gaat is zij niet meer. Maar de barmhartigheid van God zal er zijn van eeuwigheid tot eeuwigheid.

Jesaja 53

Jesaja 53

JESAJA 53 De lijdende knecht des Heren

Wie was de lijdende knecht des Heren?? Misschien koning Cyrus van Perzië die het volk Israël toestemming gaf terug te keren naar Jeruzalem. Of wellicht een grote profeet als Jeremia. In de tijd van het Nieuwe Testament wordt Jezus vereenzelvigd met de lijdende knecht. Kruis en opstanding roepen de herinnering op aan Jesaja 53. De knecht is een wortelscheut uit dorre aarde. Dat bepaalt de gebrekkige aard van zijn verschijning. Gewassen uit waterarme grond gedijen niet. De knecht is er zo maar. Een kansloze figuur. Eigenlijk een onmogelijk iemand. De knecht heeft een onaanzienlijke gedaante. Hij is verstoken van wat het leven in stand houdt, verlaten door God en mensen. De knecht is er om te lijden. Hij is de man van smarten. Verdriet beheerst zijn bestaan. Hij is bekend met ziekten. Hij ervaart fysieke onmacht. Aan wat voor ziekte leed de knecht? Misschien was hij melaats. Elk lijden roept de vraag op naar de zin van het leven. De knecht beseft ook niet welke plannen God heeft. De knecht draagt onze zonden. Deze zonden bezorgen hem de ondergang. De knecht draagt ook ons kwaad en ruimt het op. Nu kunnen vrede en genezing ons deel worden. De knecht werd veracht en verlaten door de mensen. Hij werd doorboord en verbrijzeld. De knecht geraakt in de greep van de dood. De knecht draagt onze ziekten en smarten. We weten allemaal wat ziekte en smart voor ons in houden. We voelen ons rot en alleen. Zo treedt de knecht in onze sporen. Door zijn striemen is er genezing voor ons. God doet onze schuld op hem neerkomen. Wij handelen altijd naar ons eigen hart. Daarvoor wordt de knecht vervolgd. Hij zwijgt. Hij is als een schaap dat naar de slacht wordt geleid. De knecht heeft het pad van de rechtszaak door God gewezen aanvaard. Dichtbij de food bekommert niemand zich meer om hem. De dood wordt een hyperbool van uitzichtloze ellende. Zijn dood staat in verband met de ontrouw van het volk. De knecht wordt tot in het graf miskend. Hij geeft zich over aan God. Lijden en dood impliceren verzoening voor het volk. God zorgt ervoor dat de knecht uiteindelijk de gerechtigheid vindt. De knecht doet in de dood afstand van het leven. Hij lijdt plaatsvervangend. Het brengt ons het kruis van Jezus in herinnering. Hij gaat sterven en voelt zich door God verlaten. Hij gaat dood en wordt begraven. Maar God wekt hem op uit de dood. De opstanding van Jezus is grondslag van onze hoop.

Mohammed

Mohammed

Mohammed en het ontstaan van de Islam | Marcel Hulspas
Mani leerde een synthese van zoroastrische, monotheïstische en boeddhistische elementen. De kosmos was het eeuwige strijdtoneel tussen licht en duisternis. Iedereen moet het licht dienen door goede werken. De ziel van de mens was een vonk van het goede die gevangen zat in het lichaam.
Omstreeks 600 waren er veel meer mensen op het Arabische schiereiland die op zoek waren naar het geloof van Abraham. De door Jezus toegezegde parakletos (pleitbezorger) verscheen in Mohammed. Allah is de Barmhartige Erbarmer. God heerst over hemel en aarde. Alles wat er op aarde gebeurt, gebeurt omdat Hij het wil.. Er is een voortdurende strijd tussen God en Duivel om de ziel van de mens. Mohammed meende dat joden en christenen de goddelijke herkomst van de openbaring konden bevestigen. Mohammed komt niet uit het niets tevoorschijn. Hij was diep overtuigd van de unieke betekenis van de KAABA, het oudste heiligdom van het enig ware monotheïstische geloof, het geloof van Abraham.

Protestantisme

Protestantisme

Protestanten door Alec Ryrie

Van kindsaf aan ben ik protestants opgevoed. Ik leefde in een Calvinistisch milieu. Welke zijn de grondtrekken van de protestantse opvoeding. Je leert dat Gods genade genoeg is voor dit leven. Als je voor God kiest dan besef je dat gelijktijdig God voor jou kiest. In de ambtsstructuur overheerst gelijkwaardigheid. Hiërarchie is ons vreemd. Ieder kan toegelaten worden tot het ambt in de gemeente van gelovigen. Ouderlingen, diakenen en predikanten zijn gelijkwaardig. Van melkboer tot ambtenaar, van theoloog tot onderwijzer kan men tot het ambt worden toegelaten. Pausen en bisschoppen zijn ons onbekend. De bijbel is de grondslag van het geloof. We kennen slechts twee sacramenten: doop en avondmaal. De doop verenigt ons met God de Vader, Jezus Christus en de Heilige Geest. Het avondmaal is een gedachtenis maal. Tijdens het eten van het brood en het drinken van de wijn gedenken wij Christus die stierf aan het kruis. Het avondmaal is gekoppeld aan Goede Vrijdag wanneer we de dood van Jezus gedenken. In de kerkdienst draait alles om de verkondiging van het Woord dat vlees geworden is in Jezus Christus. Het Nieuwe Testament wortelt in het Oude Testament. In de kerkruimte staat de plaats van de Woord verkondiging centraal. Afbeeldingen, ikonen ondersteunen het Woord. Protestanten onthouden zich van beelden en heiligenverering. Wie gelooft in God houdt vast aan de verbondenheid met God tot in de dood. We leven vanuit Gods hand tot in Gods hand. Jezus is het licht der wereld. De navolging van Jezus maakt ons leven uit.
Het protestantisme is internationaal matig georganiseerd. In Genève zetelt de secretaris-generaal van de Wereldraad van Kerken. Deze speelt nauwelijks een rol. In de wereld is de positie van de katholieke Paus dominant. Protestanten zijn niet pausminded. Wel heb ik de invloed ervaren van Hans Kung en Edward Schillebeecks, die gepoogd hebben bruggen te slaan tussen katholicisme en protestantisme. Paus Johannes de 23e was een gebeurtenis.

We staan nu stil bij het boek van Alec Ryrie. Door dit dikke boek maken we nu een wandeling. Het protestantisme is geen paradijs van vrije meningsuiting maar eerder een niet vastomlijnde ongedisciplineerde gedachtenwisseling. Bij tijd en wijle hebben protestanten het opgenomen tegen hun heersers of hen zelfs afgezet. Het leven is op zijn kop gezet door Gods genade. Dat spoorde Luther aan zich te binden aan het gezag van de Schrift. De kracht van de twee principes: het geloof alleen en de Schrift alleen ligt in het woord alleen. Luther baseerde zich op twee autoriteiten die volgens hem nauw met elkaar verbonden waren:zijn eigen geweten en Gods Woord. De kerk is volgens Calvijn een nieuw Israël waarin wij elkaars broeders en zusters hoeders moeten zijn.

Volgens Luther hebben vorsten geen gezag over de ziel van hun onderdanen, aangezien de ziel alleen onder de jurisdictie van God valt en er geen enkele aardse macht is die haar ergens toe kan dwingen. Castellio raakte in conflict met Calvijn over tolerantie Zijn tolerantiebegrip was reëel, eerzaam en kostbaar maar nog ver verwijderd van wat we tegenwoordig onder echte godsdienstvrijheid verstaan. Als de leugen de plicht heeft de waarheid te tolereren dan heeft de waarheid nog niet de plicht de leugen te hoeven tolereren. Toen de Nederlandse Republiek in 1588 was opgericht werd gewetensvrijheid een van de grondbeginselen. Er was een calvinistische kerk maar niet-calvinistwen hadden beperkte burgerrechten. Voor handel zou intolerantie een ramp zijn. In de 17e eeuw mochten Lutheranen en Joden eigen openbare gebedsruimten bouwen. Menno Simons de inspirator van de Mennonieten was pacifist en afwijzer van geweld. DE Nederlanden tolereerden de Mennonieten blijmoedig. Vanaf de 15e eeuw werden heksen gerechtelijk vervolgd. Hekserij was ketterij die wortelde in een verbond met de duivel. Alle religieuze groeperingen vervolgden de heksen. Protestanten vonden dat heksen terecht ter dood veroordeeld werden. Volgens Exodus 22:18 zult gij een tovenares niet in leven laten. Halverwege de 17 eeuw kreeg men meer te doen met de arme drommels die van hekserij beschuldigd werden. De vervolging van heksen begint uit te doven. Cromell was toleranter maar maakte een uitzondering voor katholieken. Zelfs tegenover moslims stond Cromwell tolerant. De Quakers olv George Fox waren een interessante protestantse sekte. Hun belangrijkste doctrine is dat de waarheid-het innerlijk licht-in hen schijnt. Quakers lieten zich leiden door het levende Woord. Extatisch schudden, trillen, schreeuwen, huilen en schuimbekken waren normale zaken tijdens hun bijeenkomsten.. De Pilgrim Fathers waren niet geïnteresseerd in de nieuwe wereld maar wilden ergens naartoe waar ze zowel Engels als vrij konden zijn.

Ter ondersteuning van de koloniale inspanningen stelde een Engelse prediker de volgende handels voorwaarden voor. In ruil voor een klein stukje ongebruikt land, wat tabak, pelzen en vis konden de kolonisten de Indianen geven: beschaving voor hun lichaam en Christendom voor hun ziel. John Eliot was de beroemdste protestantse zendeling van de 17e eeuw. Lutheranen vonden dat de zendingsopdracht exclusief bedoeld was voor de apostelen. De Calvinisten vonden dat de zendingsopdracht nog steeds van kracht was. Calvinisten hadden bepaalde opvattingen over het einde van de wereld. Het pausdom moest worden beeindigd.  De Joden moesten zich bekeren. In Amerika meenden de Calvinisten dat de Indianen afstamden van de tien verloren stammen van Israël.

In de 18e eeuw was August Hermann Francke de grootste godsdienstige entrepeneur van de Pietische revolutie. Hij richtte een weeshuis op. Hij stuurde ook twee Duitse zendelingen naar de Deense kolonie Tranqubar. Volgens Spener blies het pietisme nieuw leven in de liefdesrelatie met God. Zinzendorff ontpopote zich als zendingsman. Onder de Moravische broeders. Men trok op naar Groenland. Men trok ook op naar Jamaica, Suriname, Guinea maar ook Zuid Afrika. John Wesley grondlegger van de Methodisten trok op naar Georgia in de VS. Wesley voelde dat de verlossing ook hem ten deel was gevallen: Gods rechtstreekse geschenk aan hem. Het methodisme groeide snel en flexibel.

De slavenhandel is als misdrijf helaas nauw verbonden met het protestantisme. Paulus leerde ons dat het onderscheid tussen slaaf en vrij mens in Christus verdwijnt. De rechter Samuel Sewail protesteerde tegen de slavenhandel. Ook John Wesley sprak zich uit tegen de slavernij. Ook de Quakers verzetten zich tegen de slavernij. Nederland hield tot 1863 vast aan de slavernij. Protestanten riepen op te leven naar het Woord: wat gij niet wilt dat u geschiedt, doet dat ook een ander niet. Protestanten waren verdeeld. Een groot deel van het oude puriteinse establishment van New England richtte zich op rationalistische doctrines zoals het unitarianisme. In de 19e eeuw rationaliseerde zich het protestantisme. Volgens Schleiermachter draait het in de religie echter niet om hoe we handelen of denken maar om hoe we ons voelen: de hemelse vonken die opstijgen wanneer een heilige ziel door het universum wordt beroerd. Er kwam meer ruimte voor vrijzinnige ideeën. Delitzsch beweerde dat het Oude Testament was gebaseerd op oudere babylonische teksten. In de 20e eeuw heeft de Bekende Kirche in Duitsland zich door de theologie laten leiden: de Schrift, de historische geloofsbelijdenissen en de rechtvaardiging door het geloof alleen. Niemoller verwierp een compromis met de Nazi’s. Karl Barth was de grootste protestantse theoloog.  Als Calvinist stelde hij zich veel sceptischer tegenover de staatsmacht. God is radicaal anders. De mens is verdorven.  Alleen goddelijke openbaring en genade overbruggen de kloof tussen god en wereld.

In de 20e eeuw gaat het proterstantisme gestaag achteruit. In Europa bloeden de kerken leeg. Het conservatieve christendom in de VS biedt een tegenaanval. Het fundamentalisme raakt in opmars. De gebroeders Niebuhr in de VS trachten moderne wetenschap, bijbelkritiek te verenigen met essentiële punten van het evangelie. Billy Graham probeerde een evenwicht te vinden. Hij zocht verzoening. Bonhoeffer propageerde het religieloze christendom. De wereld moet vanaf het kruis in kwetsbaarheid gediend worden. Martin Luther King bestreed de ongelijke burgerrechten. Hij verkoos net als Ghandi geweldloosheid. Geweld leidt tot nederlaaag. Het Robinson trachtte in de geest van Bonhoeffer Honest to God te zijn. Christelijke ethiek, taal en beeldspraak moeten aangepast worden aan de snel veranderende samenleving. Secularisme is niet onze vijand maar Gods wil voor een wereld die volwassen is. De Wereldraad van Kerken in Uppsala (1968) kozen King en Bonhoeffer als gidsen. De wereld bepaalt de agenda. Er werd gekozen voor anti-imperialisme en anti-racisme. Er werd scherp geprotesteerd tegen de Vietnamoorlog. In de VS werd Jimmy Carter president. Hij was een bonafide, wedergeboren en evangelische protestant. Kwesties als abortus zaaiden grote verdeeldheid onder de protestanten.

In de 20e eeuw groeit het protestantisme uit tot een wereldreligie. Let op Afrika. Er ontstaan nu zwarte kerken. Beyers Naude bond de strijd aan met de apartheidspolitiek in Zuid Afrika. Desmond Tutu leidt de burgerlijke ongehoorzaamheid in. Hij hekelt het apartheidsregime. Johan Heyns verzette zich tegen de apartheidspolitiek. Apartheid is zonde. Hij werd vermoord.

In Korea kwam het protestantisme goed van de grond. De Minjung kwam van de grond. Minjung is een soort bevrijdingstheologie. Mensen die onder aan de sociale ladder staan hebben nu voorrang. In China besluit Deng de controle op het leven van Chinese onderdanen op microniveau lost te laten. Het protestantisme krijgt een herkansing.

Inmiddels behoort een kwart van alle christenen tot de Pinksterbeweging. De werking van de Heilige Geest staat nu centraal.

De bloei in Zuid Amerika is enorm. Heel bekend werd de predikant David du Plessis. Hij zocht ook toenadering tot andere kerken. Ook in Afrika sloegen de Pinksterkerken aan. Pinksterkerken beginnen rechts maar schuiven in de zorg voor armen naar links.

Het protestantisme zal in China en Afrika nog verder uitgroeien. Het is op wereldnivo zwak georganiseerd. Het protestantisme blijft voor katholieken een uitdaging. Het protestantisme is overwegend rechts. Het is jammer dat Bonhoeffer, Robinson, King e.a. toch te weinig aandacht krijgen. Een gezond liberaal protestantisme is nog niet in zicht. We hopen en vertrouwen dat het protestantisme in de toekomst een serieuze gesprekspartner mag worden. We zullen evangelie, moderne wetenschap, menselijk inzicht, visie op de toekomst met elkaar moeten verbinden.

Oproep!

Oproep!

Stichting SOS
Boompjes 582
3011 XZ Rotterdam
NL92INGB0004871159

Rotterdam, 23 mei 2017

Beste mensen,
De Stichting SOS bestaat al weer bijna 10 jaar. Ik verzocht toen een aantal vrienden om de SOS te helpen van de grond te komen. Dat lukte goed maar ik had niet voorzien dat een aantal mensen die ons steunden kwam te overlijden. Daardoor komen we nu in moeilijker situaties. Wellicht ziet deze of gene nog mogelijkheden meer bij te dragen.

We zijn inmiddels verhuisd van Eemstein naar de Egelantierstraat. Verhuizen kost altijd zorgen. Maar ieder doet zijn best. De Somaliërs maakten door de verhuizing een kleine inzinking door. Maar men gaat weer moedig verder. Heyplaat duurt nog steeds voort.

Illegalen leven voort. Zij kunnen gelukkig profiteren van het beleid van de burgemeester. De IND blijft immer ondoorgrondelijk. Dezer dagen weer eens een gesprek met de Marokkaanse consul-generaal.

De Doucegroep kwam dezer dagen weer bijeen. Met de transgenders gaat het gelukkig beter. Met de pedofielen gaat het redelijk. Een van hen geniet nu van meer vrijheid: mag overdag vrij reizen.
De kabinetsformatie volgen we met interesse. Ik vind het jammer dat de koning nauwelijks nog een rol speelt. Maar het zij zo. Een van onze mensen die onlangs overleed was vurig voorstander van het voltooide leven. Ingewikkeld onderwerp. De stijgende verantwoordelijkheid voor het eigen leven speelt een grotere rol. The mind of the universe op zondagavond is bar boeiend. Ik hoop dat jullie het goed maken.
Gedenk de SOS NL92INGB0004871159

Groot is onze dank met hartelijke groet,

Alma Kikkert, Nico Binnendijk en Hans Visser

In memoriam Ari Vaandrager

In memoriam Ari Vaandrager

Rotterdam,12 mei 2017

Lieve familie,

Van harte gecondoleerd met het overlijden van uw vader en opa. Inderdaad was hij onvergetelijk. We leerden elkaar de afgelopen 15 jaar kennen. Arie schreef een boek over mij dat hij met liefde en toewijding schreef. Onvergetelijk. Jaarlijks bezochten we elkaar en wisselden van gedachten. Hij was een erudiete en meelevende man. Hij was altijd druk bezig met studie van en over mensen. Het laatste jaar sloeg enige verwarring toe maar tijdens ons laatste gesprek vorig jaar kreeg hij de boodschap nog altijd over. Het is een voorrecht geweest Arie te hebben leren kennen. Hij was altijd blij met de kinderen en kleinkinderen. Hij kon zo invoelend vertellen. Hij was echt geïnteresseerd in je. Met vreugde ging ik op bezoek bij hem. Jammer dat dit nu voorbij is. Arie heeft geweldig zijn best gedaan mij te begrijpen. Ik had met hem buitengewoon inhoudelijke gesprekken. De woorden van Schweitzer zijn terecht gekozen. Voor u is het jammer van hem te scheiden. Maar ik besef dat u ook warme herinneringen hebt. Ik wens u sterkte toe. Ik probeer dinsdag in de Kloosterkerk te komen maar het kan zijn dat mijn gezondheid tekort schiet.

Met hartelijke groet,

Hans Visser Boompjes 582 3011 XZ Rotterdam

In memoriam Rob Moralis

In memoriam Rob Moralis

Vele jaren geleden leerden we elkaar kennen. Ik kwam veel bij jullie aan huis. Jullie kinderen Natasja en Soraya bewonderde ik. Zij bleven trouw op de achtetrgrond in moeilijke tijden voor Rob en Lia. De tijden zij gelukkig veranderd. Ik kreeg van Rob een kruis dat ik aan gebracht heb tegen mijn boekenkast. Een blijvende en tastbare herinnering. Het kruis van Jezus. Hij heeft ons leven gedragen en was present waar we het leven zo moeilijk vonden. Jezus is altijd solidair met ons. Hij die kwam voor gesjoichte mensen. Hij zocht de zwakken en armen op. Hij droeg onze ziekten. Hij vergaf ons de zonden. Aan het kruis bleek dat hij zich door God verlaten vond. Hij bedacht het lot van de medegekruizigde. Hij gaf zich over aan God. Het werd donker maar het kruis werd een lichtend begin van zijn verrijzenis. Niets kan ons meer scheiden van Gods liefde zelfs de dood niet. Het geloof in Jezus heeft jullie allemaal bevrijd. De afgelopen maanden hebben we bij elk bezoek gebeden. Dat gaf ons gevoel van verlossing en bevrijding. Fijn dat we hier samen mogen zijn met de naaste familie, de kinderen, de kleinkinderen en Lia. Julie hebben allemaal in moeilijke tijden je best gedaan. Jullie hebben elkaar vastgehouden. Rob is nog onlangs hier gedoopt. Dat is de bevestiging van de verbondenheid met Jezus. In de dieptepunten van ons leven heeft God ons niet vergeten. Ik herinner me nog de gesprekken van de jaren tachtig. Onvergetelijk. Nu zijn we samen om afscheid te nemen van Rob om hem toe te vertrouwen aan Jezus. Hij is met ons door alle tijden heen. De rouwkaart getuigt van vrede die over ons gekomen is. Rob heeft daarin mogen delen.Ik wens jullie allemaal die vrede toe.

Ik was in de kerk van Victory Outreach. De Voorganger Jerry bood nog zijn excuses aan voor het conflict tussen zijn kerk en de Pauluskerk in de jaren negentig. Het was goed een gemeenschappelijke cliënt samen te gedenken.

Bruid van de Maas

Bruid van de Maas

Rotterdam Bruid van de Maas | Han van der Horst

Vergeleken met andere boekwerken over de historie van Rotterdam valt dit boek tegen. Soms te oppervlakkig en niet zo diepgaand. Moeilijk vind ik het dat de auteur soms te weinig vanuit de context schrijft. Hij wijdt ook aandacht aan de historie van Perron 0. Maar ook nu gaat hij om de context heen. Kernvraag is: hoe waren de verslaafden omstreeks 1985 er aan toe in de stad. Je kunt niet over Perron 0 schrijven vanuit de situatie 30 jaar later.
Verdrietig is het bericht over Anneke Jans uit Brielle die ter dood werd veroordeeld wegens haar doperse verwantschap.
Boeiend was pastor Huibert Duifhuis die als een vrijzinnige katholiek met protestanten omging. De beeldenstorm ging aan Rotterdam voorbij. Interessant is de opkomst van koffiehuizen waar men de krant kon lezen. Koffiehuizen zijn een prachtig model voor ontmoetingsplaatsen van mensen. Een mens kan zich zelf zijn. Dat was ook het geheim van de koffieruimte op Perron 0
Langdurig moesten de mens rondkomen met aardappelen en reuzel. Vlees, vis, kaas en eieren waren nog luxe.
In de oorlog gold dat je niet zonder een redelijk doel op de openbare weg mocht bevinden. In de eerste jaren van Fortuyn werden ook mensen opgepakt omdat ze zonder redelijk doel in de openbare ruimte bevonden. Fortuyn zou dat niet geapprecieerd hebben. Maar hij was al vermoord. Met de mensen die hij in de slotdagen aantrok als aanhang was het niet goed gesteld. Zij bevonden zich zonder redelijk doel in de politieke ruimte.

Onze vroegste voorouders

Onze vroegste voorouders

Algemene geschiedenis van Nederland 1 – Onze vroegste voorouders; De geschiedenis van Nederland, tot 5000 v. Chr.
| Leendert Louwe Kooijmans

Hoe verging het onze voorouders in het stenen tijdperk.
Waarom werd een lichaam begraven? Neanderthalermensen waren bedroefd bij het overlijden van hun groepsgenoten. Deze emoties vinden we ook bij chimpansees en olifanten. In grotten werden muurschilderingen gevonden.
De eerste kunst lezen we af van kralen of hangers die door oker rood gekleurd waren. Persoonlijke identiteit is bij uitstek zichtbaar waar mensen na hun overlijden individueel zijn begraven. Emotionele motieven en affiniteit met overledenen of hun positie speelden een belangrijke rol. Mensen gaan elementen uit de hen omringende natuur en ook zich zelf herkenbaar uitbeelden. Aangenomen wordt dat Venus-beeldjes rituele of zelfs magische relaties bezaten met betrekking tot de vrouwelijke vruchtbaarheid. Het laat zich denken dat de mensen de fauna als geanimeerd ervaarden, voorzien van geestkracht. Sjamanen hadden spirituele krachten die via magische handelingen voor de gemeenschap middelaars waren in de transcendente contacten.
We hebben in Zuid Duitsland twee fluiten gevonden van circa 40.000 jaar voor Christus.
De haard, tent en naaste omgeving zijn de fysieke afspiegeling van de familie. Het is de weerslag van wat met domesticity wordt aangeduid, organisatie van groepen in zelfstandige huishoudens.

Het meest vernieuwende misschien wel het uitgebreide gebruik van hout en plantenvezels als grondstof voor hun uitrusting, van boomstamkano’s tot visnetten. We hebben kunnen vaststellen dat in de geschiedenis de warme golfstroom naar het Noorden op gang is gekomen. De Noordzee rukte op naar het Zuiden en maakte contact met het rivierdal van de Rijn (het Kanaal). Engeland raakte geïsoleerd.

In Europoort vonden we op tientallen meters diep de kampplaatsen op de toppen van lage duinen. Uit circa 8000 jaar voor Christus. De kampplaatsen waren van jagers. Er was sprake van voedselplanten: knollen, wortels, uien, vruchten, noten, bessen, paddenstoelen en bladgroente. In Drente en Hardinxveld vonden we kano’s van hout gemaakt. Aan onze voorouders werd speciale betekenis toegekend. In de vruchtbare Halvemaan richtten de jagers heel vroeg vaste woonplaatsen in met op steen gefundeerde hutten met een accent op een opmerkelijke voedselbron: wilde granen. Langzaam ontwikkelt zich akkerbouw en veeteelt. Klassieke huisdieren zijn: schaap, geit, varken en rund. Mensen gaan meer en meer structuur geven aan hun gemeenschappen. Mensen hadden behoefte aan voedselsurplus voor het geven van feesten. Peulvruchten als erwt en linze waren geliefd. De uitgestrekte streppen waren het domein van de gazelle. Mensen leren touw te maken. Mensen leren wennen aan vaste woonplaatsen. Voor vrouwen was dit veel praktischer. Mensen maken sikkels om te oogsten en maken maalstenen, vijzels en stampers. Ze maakten sieraden als zichtbaar teken van de persoonlijke identiteit. Sjamanen die als intermediair optreden tussen mensen en hogere machten winnen aan betekenis. Het samengaan van gerst en bakken werd aanleiding om aan het brouwen van bier te denken. Doden werden onder de vloer van het huis begraven. Het rundvee werd reeds gemolken. Men deed ook aan bemesting. Helaas raakten de mensen ook slaags met elkaar. Konflikten werden uitgevochten. In massagraven werden sporen van geweld op de gebeenten aangetroffen. De jagers van Swifterband (Flevopolders) kenden huisdieren en verbouw van granen (4000 jaar voor Chr.) Huisdieren waren varkens en runderen. In Schipluiden en Ypenburg troffen we onderkomens aan met erven die van een hek voorzien waren. Mensen gebruiken de trek kracht van runderen voor ploegen. Mensen gingen ook offeren.

Miskotte

Miskotte

Miskotte Theoloog in de branding 1894-1976  | Herman de Liagre Böhl
Miskotte was een vermaard theoloog die we leerden kennen tijdens ons seminarie in 1965. Als de goden zwijgen,was het werk dat ons intrigeerde.Ik heb echter geleefd onder de inspiratie van A.A.van Ruler. Heel merkwaardig dat hij niet voorkomt in het boek over Miskotte. Miskotte raakte onder de indruk van Kohlbrugge. Van hem leerde hij dat de mens door en door zondig is maar buiten zich zelf om door Jezus van zijn zonden wordt gereinigd. Van Gunning leerde hij dat de bijbel Gods Woord is. Maar de bijbel was niet onfeilbaar.In de bijbel staan ook menselijke mythen en sagen. Miskotte betreurde het dat de natuurwetenschap tot een toetssteen van de waarheid werd gemaakt. Miskotte bewonderde Dostojevski. De grootinquisiteur maakte diepe indruk. Het ging er om het leven meer lief te hebben dan de zin van het leven. Karl Barth was de grote liefde van Miskotte God en mens moet je onderscheiden. God is God en de mens is mens. Christus is de bron van de kennis aangaande God. Alles wat een mens over God te weten komt is louter uit genade. Religie en geloof moet je onderscheiden. Religie is als activiteit van de mens te verstaan om een relatie met God te creëren. Geloof is wat de openbaring van God in een mens bewerkt. In Christus wordt de verloren eenheid met God hersteld. Dan is mens vanuit zijn oneigenlijkheid weer thuis bij God. In de kwalifikatie van Christus blijkt dat de verloren wereld wordt aangeraakt en begrensd door God DE mens veroordeeld in zijn verbondenheid met de zonde wordt opgericht als de nieuwe mens. Na de opheffing door God volgt de opheffing tot bij God. Het kruis van Jezus is de gestalte waarin de genade zich in deze wereld kenbaar maakt. Theologische kennis wordt niet verkregen vanuit natuur of rede. Barth en Miskotte verwerpen de christelijke staat. Maar de staat moet wel afspiegeling zijn van het Koninkrijk van God. Ook raakte ik zelf onder de indruk van Miskottes werk over Job. Gods wegen zijn onkenbaar. God was de verborgene achter het onweer God is verscholen God openbaart zich loodrecht van boven. Ook Kafka hield Miskotte bezig. Joseph Kuuit het Proces van Kafka doet vergeefse pogingen om zijn vermeende misdaad te achterhalen. K. in het Slot van Kafka probeert vergeefs in contact te komen met zijn opdrachtgever op een mysterieus kasteel. Beiden gaan dood. Beroemd is Miskottes werk: Edda en Thora. In het heidendom draait alles om de Chaos als oorsprong en eindbestemming. Het Oude Testament is gericht op Gods schepping tot aan de voleinding in het Koninkrijk van God. Heidendom is de sacralisering en legitimering van het bestaande. Het jodendom is de opstand daartegen uit naam van gerechtigheid. Heidendom is de verering van het Noodlot, jodendom is de koestering van de relatie, het verbond, de ontmoeting. Het heidendom is de grondvorm van het natuurlijk bestaan, het komt voort uit de natuurlijke bodem van ieders ziel. Het jodendom beschikt door de dagelijkse omgang met de Thora over een impliciet geloof, namelijk een automatisch vertrouwen in de enige verborgen God en is daarmee antiheidens. In 1945 wordt Miskotte door een ramp getroffen. Zijn vrouw en een dochter komen om het leven bij een voedselvergiftiging. Dat was een harde klap voor Miskotte die toch altijd last had van manische depressie. Hij overleefde het en kon zijn theologisch werk voortzetten. In zijn boek “Als de goden zwijgen” vertolkt hij de centrale gedachte dat het Oude Testament de kerk een tegoed biedt. Gods Woord komt als verhaal tot ons. Miskotte introduceert de vierde mens, die dominant is in de hedendaagse westerse cultuur, de vierde mens gelooft nergens meer in. De wereld van de vierde mens laat zich kenschetsen als postmoderne opvatting van het bestaan: alle grote verhalen, alle waarden, alle idealen blijken leugens te zijn, inclusief het verhaal van de vrijheid van de mens. Tegen een achtergrond van massieve stilte heeft Israël het Woord van JHVH ontvangen. Voor wie zich gevangen voelt in de diepe stilte van het niets kan de mare van het Oude Testament verlossing brengen. Miskotte is een boeiend theoloog. Hij heeft me niet doen bekeren. Ik blijf aanhanger van van Ruler. God is de Schepper. Zijn plannen zijn niet de onze. Zijn wegen zijn niet onze wegen. Gods Woord komt uit Gods mond en keert niet vruchteloos tot Hem terug. God is in de stilte, de verschrikking, de dood. Maar Zijn Woord is vlees geworden in de unieke mens Jezus, die de Christus is.

Joris Luyendijk

Joris Luyendijk

Joris Luyendijk | Kunnen we praten

Joris Luyendijk verraste ons met een leuk boekje.
De markt weet het eigenlijk altijd beter, zeiden ze, en dan citeerden zij de Amerikaanse oud-president Reagan: De overheid is niet de oplossing voor uw problemen. De overheid is het probleem.
De kern draait om solidariteit. Het gaat altijd om het wegvallen van solidariteit tussen landen, tussen burgers en binnen organisaties.
Neoliberaal betekent dat uiteindelijk alles draait om een zo klein mogelijke rol voor de overheid en zoveel mogelijk concurrentie via de markten.
Luyendijk staat uitvoerig stil bij migratiepolitiek. Hij probeert de critici te verstaan. Terecht stelt hij de vraag: hoe zullen immigranten omgaan met vrijheid en gelijkheid als ze in hun land van herkomst daar nul ervaring mee hebben.
Wilders, Trump en de Breziters zeggen in feite het zelfde tegen hun kiezers als gevestigde technocraten van de gevestigde orde tegen wie ze zich zo afzetten: vertrouw ons maar. Ga rustig slapen. Wij gaan het regelen.
Luyendijk zegt in Arabische dictaturen geleerd te hebben dat democratie meer is dan verkiezingen. Het gaat vooral over een diep gevoel van veiligheid en het vertrouwen dat iedereen met macht zich aan de regels zal houden
Luyendijk maakt zich zorgen over de moslims onder de migranten. Uit onderzoek is echter gebleken dat de Islam in West Europa een eigen ontwikkeling doormaakt. Het is inderdaad voor moslims wennen om te leven in een multi religieuze samenleving. Maar dat lukt heel behoorlijk. Natuurlijk zullen op elkaar wonende moslims langduriger vasthouden aan eigen cultuur van samenleving. Soms ervaren zij tekorten door slecht opgeleide imams. Er is niet aan te ontkomen dat kleine groepjes moslims verradicaliseren. Dat is zorgelijk en vraagt aandacht. Denk bv aan de voorsteden van Parijs. In Nederland moeten we scherp opletten wat er gebeurt onder moslims die zuchten onder afwijzing, werkeloosheid en armoede.

Tegen de stroom

Tegen de stroom

Ernst Hirsch Ballin

De ideologie van het nationaal socialisme ontneemt medemensen de grond van hun bestaan. Volgens Titus Brandsma ziet de mens in en door en met God zich verenigd met alle andere mensen. De nazi-ideologie ontkende de gelijkwaardigheid van mensen en ging uit van een superieur gewaand eigen volk.
Marktwerking ordent niet maar behoeft ordening.
Rechten van de mens spelen in het complexe spanningsveld van samenlevingen die niet homogeen zijn en die mensen omvatten die onderling verschillend zijn.
Goed migratiebeleid vergt juist differentiatie, onderscheid naar redenen voor komst en mogelijkheden van terugkeer, en een afstemming van juridische kaders op die verscheidenheid. . Noch iedereen is welkom, noch grenzen dicht kan tot iets goeds leiden.

De aanmatiging van superioriteit en de angst voor de vreemdeling hebben elkaar steeds weer versterkt. De erkenning van de ander als subject in zijn of haar waardigheid duldt geen uitsluiting. Wat moet worden afgewezen en bestreden is de kijk op medemensen die de ander tot een ding reduceert, slechts van betekenis wegens zijn producief vermogen, als verlener van seksuele diensten of als pion die in gewapende strijd wordt geofferd in ruil voor een valse belofte van geneugten na de dood.

Thomas Moore en Erasmus stonden aan de wieg van een christelijk humanisme,dat gekenmerkt werd door religieuze verdraagzaamheid en een rationele benadering van maatschappelijke vraagstukken.
Recht en rechtvaardigheid zijn voor mensen herkenbaar in de persoonlijke ervaring. De paus zei in 2009 dat inzet voor rechtvaardigheid versterkt wordt door liefde voor de medemens zonder onderscheid.
De staat berust als het ware op een verbond dat de mensen met elkaar sloten om in vrijheid te leven en hun conflicten niet door geweld mar door het recht te laten beslechten.
Reeds Kant begreep dat eigenbelang nastreven ten koste van anderen helemaal geen vrede kan brengen.
Hopen is vertrouwen hebben.
Dit boek van Hirsch Ballin is de moeite waard. Het geeft een duidelijk inzicht in onze rechtsstaat.

Wat is waarheid?

Wat is waarheid?

n.a.v. Johannes 18:33-39

De kruisverheffing van Jezus is zijn troonsbestijging als koning. Pilatus begrijpt daar niets van. Hij vraagt of Jezus inderdaad de koning der joden is. Jezus antwoordt dat zijn Koninkrijk NIET van deze wereld is. Jezus is in de wereld gekomen om van de WAARHEID te getuigen. Pilatus raakt verder in opperste verwarring. Hij vraagt: wat is WAARHEID? Daarover willen we het hebben.

WAARHEID betekent: wat vast ligt. Wat echt is. Waarheid heeft betrekking op Gods werkelijkheid. God is de WAARHEID. Deze waarheid schenkt leven. Waarheid is betrouwbaarheid. God is waar. Hij doet wat Hij zegt. God keert zich af van leugen en bedrog. God is trouw en daarom is Hij waar. Jezus is gekomen om van deze waarheid te getuigen. Daarom is Jezus zelf de weg, de waarheid en het leven. Zijn koningschap rust op de Geest van God. Op het moment dat de paaslammeren geslacht worden zegt Pilatus tegen het volk: zie uw koning. Dan wordt er geroepen: weg met hem, kruizigt hem. De woorden van de profeet Jesaja worden werkelijkheid. De lijdende knecht des Heren die veracht wordt. Hij draagt onze ziekten en smarten. Hij wordt als lam ter slachting geleid. Hij draagt onze zonden. Pilatus laat Jezus aankleden als koning. Hij zegt tegen het volk: zie de mens. Maar het volk roept: weg met hem, kruizigt hem. De koning wordt opgehangen. Hij is van God gekomen..Koning naar de Geest van God. Zijn Rijk is niet van en uit deze wereld maar wel bestemd voor deze wereld. Jezus is de waarheid. Wij zijn geroepen om waarheid te doen: nl het gebod van Christus vervullen. Het ware licht van Jezus is het licht van ons leven. Wie uit de waarheid van Christus is, is uit God. Wij leven in een wereld die door leugens, nep, bedrog wordt geregeerd. In de politiek hebben we daar bijna dagelijks mee te maken. Met waarheid wordt gesjoemeld. Onze kranten staan daar vol van. Virginia Woolf schreef eens: het vreemde van het leven is dat niemand er ooit een kloppend verslag van heeft gemaakt. Het leven klopt niet. Dat is wat ons verontrust. Er zit storing op ons leven. Mensen maken ruzie en beschuldigen elkaar. Waarheid is ver te zoeken. Het leven is vaak zo onecht en bedrieglijk. Ja,wat is waarheid? God zelf is betrouwbaar en wil ons leven laten delen in het ware leven van Jezus. Hij is betrouwbaar en echt.Pilatus doet een poging om Jezus te verstaan. Maar het lukt niet. Hij staat onder druk. De leugen regeert: kruizigt hem. Dat is de diepe tragiek van het niet kloppende leven. Het volk Israël en de kerk zijn daarin vastgelopen. Jezus is de waarheid en wil zijn Rijk vestigen op deze aarde. Maar hij wordt afgewezen en gedood.  Zo is het velen vergaan die Jezus navolgden. Jezus is lijdende knecht des Heren die als lam ter slachting wordt geleid. Dat is het grondprincipe van ons leven. We zullen Jezus geboden volgen: omzien naar de naaste, het liefhebben van de vijand, omzien naar de arme, de hongerige, de dorstige, de gevangene, de vluchteling. Dat moet altijd onze politieke keuze bepalen. Geen baas willen spelen, niet de macht van geweld en kapitaal.. Geen angst voor moslims. Ook zij geloven in Jezus vertelt de Koran. Ik besef dat het leven vaak niet klopt. Ziekte, dood, pech, verlies, vervreemding. Dat alles kan het leven moeilijk maken. Toch is Jezus daarin afgedaald. Hij opent de weg van waarheid en laat ons niet in het duister achter. Hij schept leven in het licht. Zijn dood is doorgang naar het leven met God. Zijn betrouwbaarheid blijft overeind. Heb daar vertrouwen in. Laat je niets wijsmaken/De waarheid leidt je naar Gods Rijk op aarde. Het gaat om de liefde voor de medemens. Dat leidt tot echt leven. Getuig van de waarheid en doe de waarheid. Gods trouw waakt over u.

Waar Geen Wil is, is een Weg

Waar Geen Wil is, is een Weg

Henk Oosterling

Net als in het Boeddhisme staat bij Nietzsche het lijden centraal. Wat de mens vreest is niet lijden maar de zinloosheid ervan. Sartre heeft duidelijk gemaakt dat we onze verantwoordelijkheid moeten nemen voor alles wat er op de wereld gebeurt. Er was geen ontsnappen aan, vluchten kon toen al niet meer. Vrijheid, stelt Sartre, is wat je doet met wat je is aangedaan. Integratie wordt concreet gerealiseerd door goede educatie, heldere communicatie en serieuze participatie.

Het Japanse kind is totaal afhankelijk van de moederliefde. Bij het bereiken van de leerplichtige leeftijd wordt deze abrupt ingewisseld voor maatschappelijke codes, waar men zich rigide naar moet richten. Japanners nemen altijd beslissingen met het oog op de harmonie van de groep waar ze bij horen. Suzuku ziet ZEN als een universele houding, d.w.z. als een levenshouding die voor iedereen in alle culturen over de hele wereld bereikbaar is. Zen is niet in actieve zin nihilistisch. Zen is niet als een anorganische rots of als een lege ruimte, ZEN is een levende werkelijkheid. NIRVANA wijst op het uitgeblust worden van de begeerte, waardoor het lijden teniet wordt gedaan en het zelf genezen is van de drie ziekten van het Boeddhismje: wellust, wraak en waan. Schopenhauer verwerkt boeddhistische inzichten in zijn filosofie. Nietzsches belangrijkste strijdpunt met het christendom blijft het ressentiment, van wrevel en wrok tot wraaklust, die in het Boeddhisme juist als een van de drie vergiften wordt aangemerkt. Volgens Oosterling heeft hij met zijn trainingen iets minder fataals op het oog, niet doodsdenken maar het diferentiedenken geeft de beslissing , vanuit het besef dat ik er als een ander mens uit kan komen. Voor Japanners is alles bezield.  Eeuwigheid en vergankelijkheid sluiten elkaar niet uit maar schuiven als dagelijkse schijnheiligheid in elkaar. Het is de vraag of Oosterling gelijk heeft als hij stelt dat jodendom en christen dom het aardse leven met zijn lijden ontkennen en het echte leven situeren in een hiernamaals. +In het Boeddhisme worden het ego en de wil vernietigd. Waar geen wil is, is een weg.

Het boek van Oosterling is zeer de moeite waard. Het valt nauwelijks samen te vatten. Maar hij brengt Oost en West met elkaar in contact. Hij zoekt naar verschillen en overeenkomsten.

Vuurland

Vuurland

TIERRA DEL FUEGO

Het was een historisch moment. Twintig jaar geleden stelde ik een lijstje van gebieden op die ik wilde bezoeken. Het moment was daar:een bezoek aan VUURLAND.De lijst is nu voltooid. Vuurland trok mijn aandacht als scholier. De ontdekkingstreizen in de wereld. Ontdekkers vonden de Straat van Magelhaen die de doortocht bood van de Atlantische oceaan naar de Grote Oceaan.Vuurland is het meest zuidelijke eiland ten zuiden van Zuid Amerika en wordt gedeeld door Chili en Argentinië. De ontdekkingsreizigers namen grote vuren waar die werden aangestoken door de Indianen op Vuurland. De Indianen waren de oorspronkelijke bewoners van Vuurland.Hun kontakten met de kolonisten liepen uit op gewelddadigheden en het oplopen van ziekten. Zendelingen deden wel hun best om de Indianen te verstaan. Maar het mocht niet baten. In de afgelopen eeuw zijn de laatste Indianen gestorven.Vuurland raakte ook bekend om Kaap den Hoorn.Genoemd naar de Noord Hollandse stad HOORN. Jacob Lemaire en Willem Schouten ontdekten de Kaap vier eeuwen geleden. Tijd en ligging maakten het mij niet mogelijk de Kaap te mogen aanschouwen.Het was uiteraard een monster vreis.Ik had het voornemen om op eigen kracht de klus te klaren.Maar dat werd een misrekening.Op weg naar de gate op Schiphol kwam ik op een roltrap ten val. Mijn gezicht was getroffen. Overal bloederige wondjes. Afgevoerd naar de Eerste Hulp waar ik voortreffelijk geholpen werd. Verband en pleisters versierden mijn gezicht. Het personeel zorgde ervoor dat ik op tijd in het vliegtuig arriveerde. Door de val was de stabiliteit in het lopen afgenomen. Gedurende de verdere reis zou ik afhankelijk worden van rolstoelen en busjes. Sommige luchthavens zijn zo groot dat je je verdwaald voelt in een labyrith  (Heathrow en Atlanta). De reis bracht me eerst in Charlotte(VS) waar mijn jongste zoon mij opwachtte en bracht naar zijn onderkomen in Boone (North Carolina). Bij hem thuis hebben we eerst een paar dagen gelogeerd. We konden ons verdiepen in de lotgevallen van de kleinkinderen Magdalena en Henry. Mijn schoondochter heeft een baan aan de Universiteit van Boone terwijl Theodoor mijn zoon nog steeds aktief is voor de Clinton foundation die zich bezighoudt met malariabestrijding in Afrika en Azië. Hij woont heel mooi aan de voet van de bergen. Een leuk huis met mooi terras. Om het huis is de tuin. Ontroerend is de beek uit de bergen die door de tuin gaat. Heerlijk. Mijn zoon had de reis voor mij grondig voorbereid en begeleidde mij gedurende de reis. We vertrokken eerst naar Atlanta. Door sneeuw was het vliegverkeer ontregeld. We liepen dus vertragingen op. Maar het lukte toch nog in de nacht naar Buenos Aires te vliegen. Een verrassing die Theo in petto had was dat we de lange reis van Noord Amerika naar Zuid Amerika per businness class maakten. Je kunt je stoel tot bed maken en een deel van de nacht slapen. Theo maakt zoveel vliegreizen dat hij af en toe business class krijgt. Hij liet mij daarvan profiteren. We moesten in Buenos Aires overnachten. In het stadsgedeelte Palermo was een hotel gereserveerd. In de zomeravond aten wij op het straatterras. We genoten van het vlees. We sliepen goed en de volgende ochtend konden we onze reis voortzetten. Nu was het niet mogelijk om gebruik te maken van de rolstoel. We werden per speciale bus vervoerd die ons via de geopende vliegtuigdeuren dropte in het vliegtuig. De slotfase begon. De vliegtocht naar Unushaja, de hoofdstad van Vuurland. Unushaja is een leuke stad. De huizen vertonen een diversiteit aan kleuren. Het ligt aan het Beaglekanaal. Prachtige uitzichten, schone bergen en een veelheid aan oerbossen. Het klimaat is grillig. In januari is het zomer op Vuurland. Gemiddeld 12-14 graden boven nul. De zon kan uitbundig schijnen, plotseling is er regen, dan stormt het flink. De eerste avond hebben we krab gegeten. Met een speciale tang leer je de vis ontleden. In het restaurant heerste een amicale sfeer. Uiteraard drinken we Kaap den Hoorn bier. We slapen goed. De volgende ochtend vertrekken we naar Tolhuis, dat meer in het centrum van Vuurland gelegen is. We logeren in hotel Kaiken. Een fantastisch gelegen hotel aan het meer Lago Fagurano. Dat is een meer dat zich over meer dan 100 km uitstrekt tot het Chileense gedeelte van Vuurland. Het is storm die een heftige golfslag veroorzaakt. Plotseling schijnt de zon en kun je op je terrasje genieten. Het is eenzaam en verlaten. Geen enkele boot in het meer. Je wordt teruggeworpen in de oertijd. We ontmoeten nog een man die het leven bestudeert van sommige dieren die elders in de wereld niet bestand zijn tegen het veranderende klimaat. De ontdekkingsreizigers zochten vroeger naar Zuidland. Dat was niet Australië dat aan de andere kant van de Stille Oceaan ligt. Ten zuiden van Vuurland begon het continent van Antarctica. Ik bewonder een klein vogeltje dat de kleuren bruin, geel en oranje heeft. Een uniek vogeltje dat mij geschonken wordt. Ik geniet ervan. Ook de zon is verrukkelijk. De zon die we kennen uit Indonesië, uit Brielle en Rotterdam maar nu ook in Vuurland. We begroeten de zon, die ons nergens in de steek laat. Ik spreek soms met de zon. Ik kan me goed voorstellen dat de zon vroeger aanbeden werd. Maar de zon is schepsel. We raken in gesprek met elkaar ten overstaan van de unieke schepper van dit heelal. We bezoeken Tolhuis, een stadje sedert 1972. Het hotel kent geen kaas en eieren bij het ontbijt. We kopen broodjes en kaas. Op een grasveld aan het meer lunchen we met brood, kaas en melk. Gelukzalig. In Tolhuis komen we ook nog terecht bij een kunstzaakje gerund door enkele meisjes. We doen ons te goed aan fraaie kunstwerkjes. We komen ook nog terecht in een kolossale supermarkt. Echt een sensatie op Vuurland. We toeren rond op de wegen rondom Tolhuis. Veel verlatenheid. De Canadezen hebben eens de bever ingevoerd op Vuurland. Noodlottig voor de natuur. We keren terug naar Unushaja.We bezoeken een natuurpark. Schitterende oerbossen, Mooie uitzichten.Hier en daar mag je kamperen. Soms herinneringen aan rivieren in Indonesië. Roofvogels die zich hoog in de bomen verschalken. Mooie meertjes met zwanen. Uitzicht op het Beaglekanaal waar Darwin Vuurland aandeed. We maken nog een toer met een kleine boot. Heerlijk op zee op weg naar eilandjes waar allerlei mooie vogels huizen, allerlei pinguinachtige beesten, aalscholvers etc. Het is eerst mooi weer. Later steekt een forse wind op. Indrukwekkend is het eiland met zeeleeuwen. Ze kunnen grommen en waken over hun jongen. We ontmoeten nog de Europa, een zeilschip dat op Antarctica vaart. Niet te vergeten valt het theehuis waar je lekkere dingen kunt verorberen. We drinken Tangothee. Maar je kunt ook Amalia, Alexia en Ariane thee bestellen. Vuurland trekt toeristen uit Argentinie. Ons slotdiner bestaat uit stukken geroosterd vlees. Ik verkies de salades met een beetje vlees. We overnachten in een fraai hotel in de bergen met een prachtig uitzicht. Oernatuur. Fascinerend dat Vuurland dat we weer moeten verlaten. We vertrekken weer naar Buenos Aires.Vandaar begint de lange vlucht naar Atlanta. We genieten weer van business class. Vanuit Atlanta vliegen we weer naar Charlotte. Een busje brengt ons naar Boone. Hier rusten we een paar dagen uit. Ik sta versteld van het werk dat mijn zoon en vrouw Rebecca verzetten. Toch veel aandacht voor de kinders. Ze gaan kritisch met het milieu om. Groenten kunnen rechtstreeks van de boer betrokken worden. We eten spinazieblaadjes die niet gekookt worden. Er wordt gezond gegeten. Op de laatste dag dat dat Obama nog regeert vertrek ik weer naar Nederland. Rebecca gaat deel nemen aan de mars van vrouwen tegen Trump in Washington. Theodoor dank ik voor alle begeleiding tijdens de reis. Hij had een mooi aandeel in de reis over Vuurland. De laatste dagen geniet ik op zijn terras van de zon. De zon begeleidt ons leven. Warmte en licht omringen ons. We keerden behouden terug. Het Vuurland gebeuren is reden tot dankbaarheid. Zo’n woest eiland, zo ver weg, aan de uiteinden der aarde. Bomen, vogels, bergen, luchten, wateren. Het was heerlijk.